Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» έδειξε τον δρόμο στην Ευρώπη – Η απάντηση στη συζήτηση για τους PATRIOT

Την ώρα που η Κάγια Κάλας ζητά από τις ευρωπαϊκές χώρες να αναζητήσουν διαθέσιμους αναχαιτιστικούς πυραύλους για την Ουκρανία, ο Νίκος Δένδιας απέφυγε οποιαδήποτε δημόσια αναφορά σε ελληνικούς Patriot και έβαλε στο ευρωπαϊκό τραπέζι μια διαφορετική λογική: την «Ασπίδα του Αχιλλέα» και τη δημιουργία μιας ολοκληρωμένης, πολυεπίπεδης αρχιτεκτονικής άμυνας.

Η σημερινή Άτυπη Σύνοδος των Υπουργών Άμυνας της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο Wicklow της Ιρλανδίας έχει στο επίκεντρό της την Ουκρανία, αλλά πίσω από τη συζήτηση για τη συνέχιση της στρατιωτικής υποστήριξης του Κιέβου βρίσκεται ένα ακόμη μεγαλύτερο ζήτημα: πώς θα μπορέσει η ίδια η Ευρώπη να αντιμετωπίσει το νέο περιβάλλον απειλών.

Η Ύπατη Εκπρόσωπος της ΕΕ Κάγια Κάλας ήταν ξεκάθαρη κατά την προσέλευσή της.

«Το βασικό ζήτημα είναι η αεράμυνα. Υπάρχει έλλειψη πυραυλικών συστημάτων», δήλωσε, αναφερόμενη στις ανάγκες της Ουκρανίας.

Η Κάλας προχώρησε μάλιστα ένα βήμα περισσότερο, επισημαίνοντας ότι ορισμένες χώρες διαθέτουν patriot πυραύλους των οποίων η διάρκεια ζωής πλησιάζει στο τέλος της και ότι θα ήταν χρήσιμο να παραχωρηθούν στην Ουκρανία για την προστασία του πληθυσμού.

Παράλληλα, αποκάλυψε ότι βρίσκονται σε εξέλιξη επαφές ακόμη και με χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης για την εξεύρεση επιπλέον, ενώ ταυτόχρονα προχωρούν προσπάθειες για την ανάπτυξη ευρωπαϊκών δυνατοτήτων αναχαίτισης σε συνεργασία με την Ουκρανία.

Η τοποθέτηση αυτή δείχνει το μέγεθος του προβλήματος που αντιμετωπίζει πλέον η Ευρώπη: οι σύγχρονες πολεμικές επιχειρήσεις καταναλώνουν τεράστιες ποσότητες αντιαεροπορικών πυρομαχικών και η αναπλήρωσή τους δεν μπορεί να γίνεται επ’ αόριστον μέσα από τα υφιστάμενα εθνικά αποθέματα.

Ο Δένδιας έβαλε άλλη διάσταση στη συζήτηση

Και εδώ ακριβώς αποκτά ιδιαίτερη σημασία η σημερινή τοποθέτηση του Έλληνα υπουργού Εθνικής Άμυνας.

Ο Νίκος Δένδιας, προσερχόμενος στη Σύνοδο, δεν έκανε καμία δημόσια αναφορά σε παραχώρηση ελληνικών Patriot.

Αντίθετα, επέλεξε να μιλήσει για κάτι πολύ ευρύτερο.

«Σήμερα, στο πλαίσιο του Άτυπου Συμβουλίου της Ε.Ε. θα συζητήσουμε, εκτός από τη Μέση Ανατολή και την Ουκρανία, τις προκλήσεις που συνιστά για την ευρωπαϊκή Άμυνα και Ασφάλεια η διάσταση του Διαστήματος, ο Κυβερνοχώρος, οι βαλλιστικοί πύραυλοι, τα drones», ανέφερε.

Και αμέσως μετά ήρθε η φράση με τη μεγαλύτερη ίσως πολιτική σημασία:

«Η Ελλάδα έχει να προσφέρει σε αυτόν τον διάλογο. Η “Ατζέντα 2030” και η “Ασπίδα του Αχιλλέα” είναι η πρώτη ευρωπαϊκή ολιστική προσπάθεια αντιμετώπισης όλων αυτών των απειλών».

Δεν πρόκειται για μια τυχαία αναφορά…

Έρχεται μόλις μία ημέρα μετά την υπογραφή της συμφωνίας για τον αντιαεροπορικό, αντιβαλλιστικό και anti-drone θόλο της «Ασπίδας του Αχιλλέα».

Ο Έλληνας υπουργός υπογράμμισε μάλιστα ότι, μετά την υπογραφή, η Ελλάδα δημιουργεί σε ευρωπαϊκό έδαφος παραγωγική βάση και δυνατότητα αντιμετώπισης αυτών ακριβώς των νέων απειλών.

Η ελληνική απάντηση: Όχι μόνο πύραυλοι, αλλά ολόκληρη αρχιτεκτονική

Εδώ βρίσκεται και η ουσία της ελληνικής προσέγγισης.

Η συζήτηση στην Ευρώπη δεν μπορεί να περιορίζεται στο πόσους ακόμη πυραύλους μπορεί να διαθέσει κάθε χώρα από τα αποθέματά της.

Οι πόλεμοι των τελευταίων ετών απέδειξαν ότι η αεράμυνα δεν είναι πλέον μόνο ζήτημα Patriot ή άλλων μεγάλων αντιαεροπορικών συστημάτων.

Ένα φθηνό drone δεν είναι λογικό να αντιμετωπίζεται συστηματικά με μια αναχαίτηση εκατομμυρίων.

Το ίδιο το ελληνικό Υπουργείο Άμυνας έχει αναγνωρίσει αυτή την πραγματικότητα. Ο Νίκος Δένδιας έχει χρησιμοποιήσει χαρακτηριστικά στο παρελθόν το παράδειγμα ενός Shahed αξίας λίγων χιλιάδων ευρώ που αντιμετωπίζεται με Patriot αξίας εκατομμυρίων, επισημαίνοντας ότι σε έναν πόλεμο φθοράς αυτή η οικονομική εξίσωση δεν είναι βιώσιμη.

Αυτό ακριβώς επιχειρεί να αλλάξει η «Ασπίδα του Αχιλλέα».

Ένα πολυεπίπεδο σύστημα στο οποίο διαφορετικές απειλές αντιμετωπίζονται με διαφορετικά μέσα και στο κατάλληλο κόστος, μέσα από ένα ενιαίο σύστημα διοίκησης και ελέγχου.

Το μήνυμα προς την Ευρώπη

Ο Νίκος Δένδιας δεν είπε σήμερα στους Ευρωπαίους υπουργούς «μη ζητάτε ελληνικούς Patriot».

Ούτε είπε τη φράση «φτιάξτε τη δική σας Ασπίδα του Αχιλλέα».

Η αλληλουχία όμως των δημόσιων τοποθετήσεων επιτρέπει μια σαφή πολιτική ανάγνωση.

Από τη μία πλευρά, η ηγεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης αναζητεί επειγόντως περισσότερα αντιπυραυλικά συστήματα.

Από την άλλη, ο Έλληνας υπουργός Άμυνας προσέρχεται στην ίδια Σύνοδο και δηλώνει ότι η Ελλάδα έχει κάτι να προσφέρει στον ευρωπαϊκό διάλογο, χαρακτηρίζοντας την «Ασπίδα του Αχιλλέα» «πρώτη ευρωπαϊκή ολιστική προσπάθεια» αντιμετώπισης των σύγχρονων απειλών…

Με απλά λόγια, το ελληνικό μήνυμα μπορεί να διαβαστεί διαφορετικά:

Η μακροπρόθεσμη λύση για την Ευρώπη δεν μπορεί να είναι απλώς η αναζήτηση πυραύλων στις αποθήκες των κρατών-μελών. Χρειάζεται μια νέα ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική αεράμυνας, ικανή να αντιμετωπίζει ταυτόχρονα drones, αεροσκάφη, πυραύλους και βαλλιστικές απειλές χωρίς να εξαντλεί πανάκριβα όπλα απέναντι σε πολύ φθηνότερους στόχους.

Και η Αθήνα υποστηρίζει ουσιαστικά ότι έχει ήδη ξεκινήσει να οικοδομεί ένα τέτοιο μοντέλο.

Και οι ελληνικοί Patriot;

Εδώ απαιτείται προσοχή.

Μέχρι αυτή την ώρα δεν υπάρχει επίσημη σημερινή τοποθέτηση που να αναφέρει ότι η Κάγια Κάλας ζήτησε συγκεκριμένα ελληνικούς Patriot ή ότι ο Νίκος Δένδιας απέρριψε σχετικό αίτημα.

Συνεπώς, οποιαδήποτε τέτοια σύνδεση θα ήταν πρόωρο να παρουσιαστεί ως γεγονός.

Υπάρχει όμως ένα δεδομένο που δεν μπορεί να αγνοηθεί: ο Έλληνας υπουργός, σε μια Σύνοδο όπου η ευρωπαϊκή ηγεσία θέτει ως κορυφαίο πρόβλημα την έλλειψη αναχαιτιστών, επέλεξε να μη μιλήσει δημόσια για παραχώρηση ελληνικών συστημάτων.

Επέλεξε να μιλήσει για παραγωγή, τεχνολογία και δημιουργία νέας πολυεπίπεδης άμυνας σε ευρωπαϊκό έδαφος.

Και αυτή η επιλογή έχει πολιτική σημασία.

Από την Ελλάδα ένα διαφορετικό μοντέλο

Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» σχεδιάστηκε πρωτίστως για την προστασία της ελληνικής επικράτειας και των ελληνικών συμφερόντων.

Σήμερα, όμως, ο Νίκος Δένδιας επιχείρησε να της δώσει και ευρωπαϊκή διάσταση.

Και ίσως αυτή να είναι η σημαντικότερη είδηση πίσω από τις δηλώσεις στο Wicklow.

Η Ελλάδα δεν παρουσιάζεται απλώς ως ακόμη μία χώρα από την οποία η Ευρώπη μπορεί να αναζητήσει διαθέσιμα μέσα.

Επιχειρεί να παρουσιαστεί ως χώρα που έχει ήδη διαβάσει το νέο πεδίο μάχης και προχωρά στη δημιουργία ενός διαφορετικού μοντέλου άμυνας.

Η Ευρώπη σήμερα ψάχνει Patriot. Η Ελλάδα απαντά ότι το πραγματικό ζητούμενο για το αύριο είναι να δημιουργήσεις την αρχιτεκτονική που θα σου επιτρέπει να μη βασίζεσαι αποκλειστικά σε αυτούς.

Και αυτό είναι, ίσως, το πραγματικό μήνυμα πίσω από την «Ασπίδα του Αχιλλέα».