F-102A Delta Dagger | Το ελληνικό μαχητικό που εξαπέλυε 24 ρουκέτες μέσα σε δύο δευτερόλεπτα
ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ | ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ | ΠΟΛΕΜΙΚΗ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ
Ήταν το αμερικανικής κατασκευής Convair F-102A Delta Dagger, ένα υπερηχητικό αναχαιτιστικό παντός καιρού που εντάχθηκε στην ελληνική αεράμυνα το 1969, εξοπλίζοντας την 342 Μοίρα Παντός Καιρού στην 114 Πτέρυγα Μάχης, στην Τανάγρα.
Πίσω από τη χαρακτηριστική δελταπτέρυγη σχεδίασή του κρυβόταν ένα σύνθετο σύστημα ηλεκτρονικού ελέγχου πυρός και ένας μηχανισμός μεταφοράς και εκτόξευσης οπλισμού που αποτελούσε σημαντικό τεχνολογικό επίτευγμα για τη δεκαετία του 1950.
Έξι πύραυλοι και 24 ρουκέτες κρυμμένες στην άτρακτο
Η σημαντικότερη ιδιαιτερότητα του F-102A ήταν η απουσία εξωτερικών πυραύλων στις συνήθεις θέσεις ανάρτησης. Ο κύριος οπλισμός ήταν ενσωματωμένος στο κάτω μέρος της ατράκτου, σε ειδικά διαμορφωμένα διαμερίσματα.
Στην τυπική διαμόρφωση οπλισμού του τύπου, έξι κατευθυνόμενοι πύραυλοι αέρος-αέρος της οικογένειας Hughes Falcon βρίσκονταν σε εσωτερικούς φορείς εκτόξευσης. Παράλληλα, οι θύρες των διαμερισμάτων φιλοξενούσαν 24 μη κατευθυνόμενες ρουκέτες FFAR Mighty Mouse διαμετρήματος 2,75 ιντσών, δηλαδή περίπου 70 χιλιοστών.
Η τεχνική διάταξη ήταν ιδιαίτερα ασυνήθιστη: οι ρουκέτες δεν βρίσκονταν απλώς πίσω από τις θύρες, αλλά μέσα στις ίδιες τις θύρες του συστήματος οπλισμού, σε 12 σωλήνες εκτόξευσης με δύο ρουκέτες ανά σωλήνα.
Με αυτόν τον τρόπο, το F-102A μπορούσε να διαθέτει συνολικά έως 30 αεροεκτοξευόμενα βλήματα, συνδυάζοντας κατευθυνόμενους πυραύλους και μη κατευθυνόμενες ρουκέτες.
Ο μηχανισμός που εκτελούσε μια ομοβροντία σε δύο δευτερόλεπτα
Εδώ βρίσκεται ίσως το πιο εντυπωσιακό στοιχείο της κατασκευής.
Όταν ο χειριστής επέλεγε τις ρουκέτες, οι κατάλληλες θύρες του συστήματος άνοιγαν, επέτρεπαν την εκτόξευση και επέστρεφαν στην κλειστή τους θέση.
Σύμφωνα με την τεχνική παρουσίαση του The War Zone, ο πλήρης κύκλος ανοίγματος των θυρών, εκτόξευσης και επαναφοράς μπορούσε να ολοκληρωθεί σε περίπου δύο δευτερόλεπτα. Ο χειριστής είχε δυνατότητα επιλογής ομοβροντιών έξι, δώδεκα ή 24 ρουκετών.
Το σύστημα χρησιμοποιούσε ηλεκτρική ενεργοποίηση και μηχανισμό πεπιεσμένου αέρα υψηλής πίεσης, περίπου 1.500 psi, για τις κινήσεις των θυρών.
Στην περίπτωση εκτόξευσης των Falcon, ειδικοί μηχανισμοί κατέβαζαν τους φορείς των πυραύλων έξω από την άτρακτο, ώστε να πραγματοποιηθεί η βολή.
Η συγκεκριμένη τεχνολογία δεν είχε στόχο να καταστήσει το αεροσκάφος αόρατο από τα εχθρικά ραντάρ. Η εσωτερική μεταφορά οπλισμού εξυπηρετούσε κυρίως την αεροδυναμική σχεδίαση και τη φιλοσοφία ενός υπερηχητικού αναχαιτιστικού.
Hughes MG-10: Όταν τα ηλεκτρονικά αποφάσιζαν τη στιγμή της βολής
Το F-102A διέθετε το ηλεκτρονικό σύστημα ελέγχου πυρός Hughes MG-10, το οποίο συνεργαζόταν με το ραντάρ του αεροσκάφους για τον εντοπισμό, την παρακολούθηση και την προσβολή εχθρικών στόχων.
Για τα τεχνολογικά δεδομένα της εποχής, η δυνατότητα αυτόματου υπολογισμού της κατάλληλης στιγμής εκτόξευσης αποτελούσε σημαντική εξέλιξη.
Η επιχειρησιακή φιλοσοφία του αεροσκάφους βασιζόταν στην αναχαίτιση εχθρικών βομβαρδιστικών, ιδιαίτερα σε μεγάλα ύψη και υπό δυσμενείς καιρικές συνθήκες.
Στην αμερικανική αεράμυνα, το σύστημα μπορούσε επίσης να συνεργάζεται με το επίγειο δίκτυο SAGE, το οποίο παρείχε πληροφορίες αναχαίτισης και δυνατότητες καθοδήγησης του αεροσκάφους.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η ελληνική Πολεμική Αεροπορία διέθετε την ίδια ολοκληρωμένη υποδομή SAGE. Το ενδιαφέρον βρίσκεται στην τεχνολογική αρχιτεκτονική του αεροσκάφους και στις δυνατότητες αυτοματοποίησης που είχαν ήδη αναπτυχθεί τη δεκαετία του 1950.
Το F-102A στην Πολεμική Αεροπορία
Η ιστορία του τύπου στην Ελλάδα ξεκινά το 1969, όταν παραχωρήθηκαν αμερικανικά αεροσκάφη μέσω στρατιωτικής βοήθειας.
Σύμφωνα με τις ελληνικές ιστορικές καταγραφές, η παραλαβή περιλάμβανε 20 μονοθέσια F-102A και τέσσερα διθέσια TF-102A, τα οποία χρησιμοποιήθηκαν για την εκπαίδευση των Ιπταμένων. Οι παραδόσεις πραγματοποιήθηκαν σταδιακά από το 1969 έως το 1970.
Τα αεροσκάφη εντάχθηκαν στην 342 Μοίρα Παντός Καιρού, με έδρα την Τανάγρα.
Η μετάβαση στο F-102A ήταν ιδιαίτερα απαιτητική για τους Έλληνες Ιπταμένους. Η χρήση του ραντάρ, η εξοικείωση με τους ηλεκτρονικούς υπολογισμούς του συστήματος ελέγχου πυρός και οι διαδικασίες αναχαίτισης σε δυσμενείς καιρικές συνθήκες απαιτούσαν διαφορετική επιχειρησιακή προσέγγιση από εκείνη παλαιότερων αεροσκαφών.
Παρά τις τεχνολογικές του καινοτομίες, ο τύπος παρουσίαζε περιορισμούς σε αποστολές που απαιτούσαν μεγάλη ευελιξία και προσαρμογή στο περιβάλλον του Αιγαίου.
Η παρουσία του στην Πολεμική Αεροπορία ολοκληρώθηκε το 1977, με την αντικατάστασή του από τα γαλλικά Mirage F1CG.
Η άγνωστη πυρηνική διάσταση του F-102A
Μια ακόμη λιγότερο γνωστή πτυχή της ιστορίας του είναι η δυνατότητα ορισμένων αμερικανικών διαμορφώσεων να μεταφέρουν τον πύραυλο AIM-26A Falcon με πυρηνική κεφαλή μικρής ισχύος.
Το Εθνικό Μουσείο της Αμερικανικής Πολεμικής Αεροπορίας διαθέτει μάλιστα έκθεμα F-102 με συγκεκριμένο τύπο πυραύλου στο κεντρικό διαμέρισμα οπλισμού.
Πρέπει, ωστόσο, να γίνει μια ουσιαστική διευκρίνιση, δεν τεκμηριώνεται από τις διαθέσιμες πηγές ότι τα ελληνικά F-102A έφεραν πυρηνικό οπλισμό. Η δυνατότητα αυτή αφορά την αμερικανική ιστορία και σχεδίαση του τύπου.
Μια τεχνολογική φιλοσοφία δεκαετίες μπροστά από την εποχή της
Το F-102A Delta Dagger δεν απέκτησε τη φήμη άλλων μαχητικών, όπως το F-4 Phantom ή το F-104 Starfighter. Ωστόσο, αποτέλεσε σημαντικό βήμα στην εξέλιξη της αεράμυνας.
Ο συνδυασμός δελταπτέρυγης σχεδίασης, υπερηχητικών επιδόσεων, εσωτερικής μεταφοράς οπλισμού και αυτοματοποιημένου ελέγχου πυρός αποτυπώνει τον τρόπο με τον οποίο οι αμερικανικές αεροπορικές βιομηχανίες προσπάθησαν να αντιμετωπίσουν την απειλή των σοβιετικών βομβαρδιστικών κατά τον Ψυχρό Πόλεμο.
Για την Πολεμική Αεροπορία, η σχετικά σύντομη παρουσία του συνδέθηκε με την εξοικείωση των πληρωμάτων με πιο σύνθετες αποστολές αναχαίτισης παντός καιρού.
Σχεδόν επτά δεκαετίες μετά την είσοδό του στην αμερικανική υπηρεσία, ο μηχανισμός που επέτρεπε σε ένα F-102A να ανοίγει τις θυρίδες οπλισμού, να εξαπολύει 24 ρουκέτες και να τις κλείνει μέσα σε περίπου δύο δευτερόλεπτα παραμένει ένα εξαιρετικό παράδειγμα αεροπορικής μηχανικής.
Και αυτή ακριβώς η τεχνολογία είχε βρεθεί κάποτε στους ελληνικούς ουρανούς, με τα εθνόσημα της Πολεμικής Αεροπορίας.
