Από το Τελ Αβίβ ξεκίνησε σήμερα ένα πρόγραμμα που φιλοδοξεί να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο η Ελλάδα βλέπει την αεράμυνά της

Η τελετή υπογραφής μιας αμυντικής συμφωνίας.

Στα γραφεία του ισραηλινού Υπουργείου Άμυνας, στο Τελ Αβίβ, Ελλάδα και Ισραήλ έβαλαν σήμερα τις υπογραφές σε μία συμφωνία περίπου 3 δισ. ευρώ, η οποία ανοίγει τον δρόμο για τη δημιουργία της «Ασπίδας του Αχιλλέα».

Και μπορεί μέχρι σήμερα να έχουμε συνηθίσει να ακούμε για ένα νέο αντιαεροπορικό σύστημα, ένα νέο ραντάρ ή έναν νέο πύραυλο, όμως αυτή τη φορά η υπόθεση είναι διαφορετική.

Η Ελλάδα αγοράζει μια ολόκληρη φιλοσοφία αεράμυνας.

Αυτό είναι ίσως το πιο σημαντικό κομμάτι της σημερινής συμφωνίας και αυτό που περνάει εύκολα σε δεύτερη μοίρα πίσω από τα εντυπωσιακά ονόματα των συστημάτων.

Το ίδιο το ισραηλινό Υπουργείο Άμυνας χαρακτηρίζει την «Ασπίδα του Αχιλλέα» ως την πρώτη φορά που το Ισραήλ εξάγει σε άλλη χώρα ένα πλήρες σύστημα άμυνας απέναντι σε ένα τόσο μεγάλο εύρος απειλών – από βαλλιστικούς πυραύλους και αεροσκάφη μέχρι εχθρικά UAV και drones.

Και αυτό λέει πολλά.

Δεν είναι «ο ελληνικός Iron Dome»

Από την πρώτη στιγμή που έγινε γνωστό το πρόγραμμα, αρκετοί έσπευσαν να το παρομοιάσουν με τον ισραηλινό Iron Dome.

Η πραγματικότητα όμως είναι αρκετά διαφορετική… Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» είναι ένα πολυεπίπεδο δίκτυο.

Στον πυρήνα του βρίσκονται το David’s Sling, το BARAK MX και το SPYDER, ενώ στο σύστημα εντάσσονται επίσης τα πολυλειτουργικά ραντάρ MMR της ELTA και ένα νέο εθνικό σύστημα διοίκησης και ελέγχου.

Με απλά λόγια;

Δεν θα υπάρχει ένα όπλο που θα προσπαθεί να αντιμετωπίσει τα πάντα.

Η ιδέα είναι διαφορετική, κάθε απειλή να αντιμετωπίζεται από το κατάλληλο επίπεδο της άμυνας. Ένα drone δεν αντιμετωπίζεται όπως ένας βαλλιστικός πύραυλος.

Ένα αεροσκάφος δεν αντιμετωπίζεται όπως ένας πύραυλος μεγάλου βεληνεκούς.

Και ακριβώς αυτή τη λογική επιχειρεί να μεταφέρει στην Ελλάδα το ισραηλινό μοντέλο.

Το πραγματικά ενδιαφέρον βρίσκεται στο «κέντρο»

Εδώ βρίσκεται ίσως η πιο σημαντική λεπτομέρεια ολόκληρου του προγράμματος.

Τα συστήματα από μόνα τους δεν κάνουν τον θόλο.

Το κρίσιμο είναι να μπορούν να «μιλούν» μεταξύ τους. Η συμφωνία προβλέπει ένα νέο εθνικό σύστημα διοίκησης και ελέγχου, το οποίο θα συγκεντρώνει τις διαφορετικές δυνατότητες αεράμυνας και θα μπορεί να διαχειρίζεται την εικόνα και τις εμπλοκές από ένα ενιαίο δίκτυο. Σύμφωνα με ισραηλινές πληροφορίες, το κέντρο αυτό θα ενσωματώνει και δυνατότητες τεχνητής νοημοσύνης.

Εδώ βρίσκεται η μεγάλη αλλαγή.

Γιατί η σύγχρονη αεράμυνα δεν είναι πλέον μόνο θέμα του ποιος έχει τον καλύτερο πύραυλο.

Είναι θέμα του ποιος βλέπει πρώτος, ποιος καταλαβαίνει πρώτος τι βλέπει και ποιος αποφασίζει πρώτος ποιο όπλο πρέπει να χρησιμοποιήσει.

Και αυτό ακριβώς επιχειρεί να κάνει η Ελλάδα.

Από το Ισραήλ στην Ελλάδα – αλλά με ελληνικό «χρώμα»

Το πρόγραμμα προβλέπει διασύνδεση των νέων δυνατοτήτων με τα υφιστάμενα ελληνικά μέσα αεράμυνας.

Δηλαδή, η «Ασπίδα» δεν έρχεται να λειτουργήσει απομονωμένα, στόχος είναι να αποτελέσει τον εγκέφαλο ενός πολύ μεγαλύτερου δικτύου.

Και εδώ βρίσκεται ένα ακόμη ενδιαφέρον σημείο…  Το ισραηλινό Υπουργείο Άμυνας ανακοίνωσε ότι θα διευρυνθεί η αμυντική βιομηχανική συνεργασία με την Ελλάδα, με μεταφορά τεχνογνωσίας και τεχνολογίας στην ελληνική αμυντική βιομηχανία.

Με άλλα λόγια, το ελληνικό αποτύπωμα δεν τελειώνει στην παράδοση των συστημάτων.

Και τα ελληνικά νησιά μπαίνουν στο κάδρο

Μία από τις πληροφορίες που έρχονται από την ισραηλινή πλευρά και αξίζει ιδιαίτερης προσοχής αφορά την ανάπτυξη συστοιχιών SPYDER σε ελληνικά νησιά.

Αυτό δίνει στην «Ασπίδα» μία πολύ διαφορετική διάσταση.

Το Αιγαίο είναι ένας χώρος με εκατοντάδες νησιά, μεγάλες αποστάσεις, περιορισμένο χρόνο αντίδρασης και ανάγκη προστασίας κρίσιμων εγκαταστάσεων.

Γιατί το Ισραήλ δίνει τόση σημασία στη συμφωνία

Υπάρχει και μία δεύτερη πλευρά της ιστορίας που δεν αφορά μόνο την Ελλάδα.

Για το Ισραήλ, η συμφωνία είναι τεράστια υπόθεση.

Το ισραηλινό Υπουργείο Άμυνας την χαρακτηρίζει ως τη μεγαλύτερη αμυντική εξαγωγική συμφωνία στην ιστορία των σχέσεων Ισραήλ–Ελλάδας και μία από τις μεγαλύτερες στην ιστορία του ίδιου του Ισραήλ.

Δεν είναι τυχαίο λοιπόν ότι στην τελετή στο Τελ Αβίβ βρέθηκαν κορυφαία στελέχη της ισραηλινής αμυντικής βιομηχανίας και της ισραηλινής αμυντικής διοίκησης.

Στην τελετή συμμετείχαν μεταξύ άλλων ο Γενικός Διευθυντής του ισραηλινού Υπουργείου Άμυνας, Αμίρ Μπάραμ, ο επικεφαλής της SIBAT, ο επικεφαλής της Διεύθυνσης Έρευνας και Ανάπτυξης, ο επικεφαλής της ισραηλινής αντιπυραυλικής άμυνας, καθώς και οι επικεφαλής της Rafael και της IAI.

Το «μάθημα» που πλήρωσε ακριβά το Ισραήλ

Και εδώ ίσως βρίσκεται η ουσία της σημερινής εξέλιξης.

Το ίδιο το ισραηλινό Υπουργείο Άμυνας αναφέρεται στην εκτεταμένη επιχειρησιακή εμπειρία που έχει αποκτήσει το ισραηλινό αμυντικό σύστημα μέσα στον πόλεμο.

Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία, γιατί τα τελευταία χρόνια ο πόλεμος έδειξε ότι ο ουρανός μπορεί να απειληθεί από πολλά διαφορετικά μέσα ταυτόχρονα, από μεγάλα βλήματα μέχρι μικρά drones, από βαλλιστικούς πυραύλους μέχρι μαζικές επιθέσεις UAV.

Η απάντηση δεν μπορεί πλέον να είναι ένα μόνο σύστημα χρειάζεται στρώσεις άμυνας.

Και αυτό ακριβώς είναι το μοντέλο που η Ελλάδα επιχειρεί τώρα να αποκτήσει.

Το μικρότερο deal που κρύβει μια μεγάλη ανάγκη

Μαζί με τη βασική συμφωνία υπεγράφη και ξεχωριστή συμφωνία περίπου 26 εκατ. ευρώ για συστήματα Drone Dome της Rafael, με σκοπό την αντιμετώπιση UAV και drones και την ενίσχυση της προστασίας κρίσιμων εγκαταστάσεων.

Το ποσό μοιάζει μικρό μπροστά στα 3 δισ. ευρώ. Η σημασία του όμως είναι μεγαλύτερη από το νούμερο γιατί δείχνει κάτι πολύ απλό: το drone έχει πλέον γίνει βασικό κομμάτι της απειλής.

Και άρα χρειάζεται ξεχωριστή απάντηση.

35 μήνες για να αλλάξει ο ελληνικός ουρανός

Το πρόγραμμα δεν πρόκειται να εμφανιστεί από τη μία ημέρα στην άλλη.

Η πλήρης επιχειρησιακή ανάπτυξη έχει τοποθετηθεί στους 35 μήνες, με σταδιακές παραδόσεις και σταδιακή ένταξη των επιμέρους δυνατοτήτων.

Αυτό σημαίνει ότι η πραγματική εικόνα της «Ασπίδας του Αχιλλέα» θα χτίζεται κομμάτι-κομμάτι. Πρώτα θα έρθουν οι επιμέρους δυνατότητες, μετά η διασύνδεση, με τελικό ζητούμενο

ένα ενιαίο δίκτυο που θα μπορεί να βλέπει και να αντιμετωπίζει απειλές σε διαφορετικά ύψη, αποστάσεις και κατευθύνσεις.

Αν κάποιος κρατήσει μόνο τα ονόματα David’s Sling, BARAK MX και SPYDER, θα έχει χάσει ίσως το σημαντικότερο κομμάτι της σημερινής συμφωνίας.

Η πραγματική αλλαγή είναι αλλού. Είναι στην προσπάθεια να περάσει η Ελλάδα από την αντίληψη, από το “έχω πολλά αντιαεροπορικά συστήματα”

στην αντίληψη, «Έχω ένα ενιαίο σύστημα αεράμυνας που χρησιμοποιεί όλα τα διαθέσιμα μέσα σαν ένα».

Αυτό είναι το ισραηλινό μάθημα και αυτό είναι που η Ελλάδα καλείται τώρα να μετατρέψει σε πραγματική επιχειρησιακή ικανότητα.

Από την Αλεξανδρούπολη στην «Ασπίδα του Αχιλλέα» – Το μήνυμα προς την Άγκυρα

Υπάρχει ένας συμβολισμός που δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητος…

Μόλις λίγες ημέρες πριν από την υπογραφή της συμφωνίας για την «Ασπίδα του Αχιλλέα», ένα τουρκικό UAV έφτασε στην ευρύτερη περιοχή της Αλεξανδρούπολης και κινήθηκε στην τερματική περιοχή του αεροδρομίου, την ώρα που επιχειρούσε να απογειωθεί πολιτικό αεροσκάφος. Δύο ελληνικά F-16 σηκώθηκαν άμεσα για να το αναγνωρίσουν και να το αναχαιτίσουν.

Το περιστατικό αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία όταν το βάλει κανείς δίπλα στη σημερινή συμφωνία Ελλάδας–Ισραήλ.

Η Αθήνα μόλις υπέγραψε ένα πρόγραμμα που βάζει στο επίκεντρο ακριβώς αυτή τη νέα μορφή απειλής: τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη, μαζί με πυραύλους και άλλα εναέρια μέσα.

Και εδώ βρίσκεται το μήνυμα…

Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» είναι και μια προειδοποίηση προς την Τουρκία ότι η Ελλάδα δεν πρόκειται να αφήσει την τεχνολογία των UAV να δημιουργήσει νέα τετελεσμένα στον ελληνικό ουρανό.

Το περιστατικό της Αλεξανδρούπολης έδειξε τι συμβαίνει σήμερα… ενα UAV μπορεί να υποχρεώσει την Πολεμική Αεροπορία να σηκώσει μαχητικά για την αντιμετώπισή του.

Η νέα αεράμυνα θέλει να αλλάξει ακριβώς αυτό.

Να υπάρχει ένα δίκτυο που θα εντοπίζει την απειλή, θα την παρακολουθεί και θα επιλέγει το κατάλληλο μέσο αντιμετώπισης, χωρίς κάθε μικρό ή μεγάλο εναέριο ίχνος να απαιτεί την ίδια αντίδραση.

Από την Αλεξανδρούπολη μέχρι το Αιγαίο, το μήνυμα προς την Άγκυρα είναι πλέον σαφές: Τα UAV δεν θα έχουν απέναντί τους έναν απροστάτευτο ελληνικό ουρανό.

Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» είναι η ελληνική απάντηση σε μια απειλή που ήδη βρίσκεται πάνω από το Θρακικό Πέλαγος.