Κάσος | Τουρκικά UAV πάνω από την περιοχή των ερευνών – Η Αθήνα “Με το δάχτυλο στη σκανδάλη”…

Η αναχώρηση του Abeille Marengo από την Κρήτη ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο στην αντιπαράθεση Ελλάδας–Τουρκίας για την ηλεκτρική διασύνδεση με την Κύπρο. Η τουρκική αντι-NAVTEX, η επίσημη παρέμβαση της Άγκυρας και η δραστηριότητα μη επανδρωμένων αεροσκαφών δημιουργούν ένα ιδιαίτερα σύνθετο επιχειρησιακό και διπλωματικό περιβάλλον στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η περιοχή της Κάσου βρίσκεται και πάλι στο επίκεντρο των ελληνοτουρκικών εξελίξεων, καθώς το γαλλικό ερευνητικό πλοίο Abeille Marengo προετοιμάζεται να ξεκινήσει τις εργασίες που συνδέονται με την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου, γνωστή ως Great Sea Interconnector (GSI).

Οι εξελίξεις των τελευταίων ωρών δείχνουν ότι η Τουρκία δεν περιορίζεται σε μια τυπική διπλωματική διαμαρτυρία. Η έκδοση αντι-NAVTEX, η επίσημη ανακοίνωση του τουρκικού Υπουργείου Εξωτερικών και οι αναφορές για αυξημένη δραστηριότητα τουρκικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών συνθέτουν ένα περιβάλλον πίεσης, πριν ακόμη επιβεβαιωθεί η έναρξη των θαλάσσιων ερευνών.

Το ενδιαφέρον πλέον στρέφεται στο εάν η Άγκυρα θα επιλέξει να περιοριστεί στις διπλωματικές και ναυτικές αναγγελίες ή εάν θα επιχειρήσει να αμφισβητήσει στην πράξη τις δραστηριότητες του γαλλικού σκάφους.

Το Abeille Marengo και η έναρξη των ερευνών

Το γαλλικής σημαίας Abeille Marengo βρισκόταν στο λιμάνι του Ηρακλείου από τις 27 Οκτωβρίου, εν αναμονή της ολοκλήρωσης των απαραίτητων διαδικασιών και της έκδοσης της σχετικής ελληνικής NAVTEX.

Σύμφωνα με δημοσιεύματα της 7ης Νοεμβρίου, ο απόπλους είχε προγραμματιστεί για σήμερα το πρωί, με τις πληροφορίες να τοποθετούν την αναχώρηση μεταξύ 08:00 και 09:00. Μέχρι την ολοκλήρωση της παρούσας έρευνας, ωστόσο, δεν έχει καταστεί δυνατό να επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα η πραγματική ώρα αναχώρησης.

Οι πρώτες δραστηριότητες αναμένεται να περιλαμβάνουν ελέγχους των συστημάτων σόναρ και εργασίες αποτύπωσης του θαλάσσιου πυθμένα, οι οποίες αποτελούν απαραίτητο στάδιο για τον σχεδιασμό της διαδρομής ενός υποθαλάσσιου ηλεκτρικού καλωδίου.

Η εξέλιξη αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς οι συγκεκριμένες εργασίες δεν ταυτίζονται με την πόντιση του καλωδίου. Πρόκειται για προπαρασκευαστικές έρευνες, με στόχο τη συλλογή των αναγκαίων δεδομένων για τη μελλοντική εγκατάσταση.

Η ελληνική NAVTEX και η άμεση τουρκική αντίδραση

Στις 6 Νοεμβρίου 2026, ο σταθμός Ηρακλείου εξέδωσε τη NAVTEX 1411/26, η οποία αφορά εργασίες υποθαλάσσιας έρευνας σε περιοχές του Ανατολικού και Νοτιοανατολικού Κρητικού Πελάγους και της Ανατολικής Μεσογείου.

Η αναγγελία προβλέπει περίοδο εργασιών από τις 6 Νοεμβρίου 2026 έως τις 6 Μαρτίου 2027, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι το ερευνητικό σκάφος θα επιχειρεί αδιάκοπα καθ’ όλη τη διάρκεια του τετραμήνου.

Η Άγκυρα απάντησε με την αντι-NAVTEX 1105/26, αμφισβητώντας τις ελληνικές αρμοδιότητες και υποστηρίζοντας ότι τμήμα της περιοχής των ερευνών βρίσκεται εντός της υφαλοκρηπίδας που διεκδικεί η Τουρκία.

Η τουρκική αντίδραση, ωστόσο, δεν έμεινε στο επίπεδο της ναυτικής αναγγελίας.

Τι ανακοίνωσε επισήμως το τουρκικό Υπουργείο Εξωτερικών

Στις 6 Νοεμβρίου, το τουρκικό Υπουργείο Εξωτερικών εξέδωσε την ανακοίνωση υπ’ αριθμόν 214, με την οποία κατηγόρησε το γαλλικής σημαίας πλοίο ότι σχεδιάζει, σύμφωνα με την τουρκική θέση, παράνομη θαλάσσια επιστημονική ερευνητική δραστηριότητα.

Η ανακοίνωση επικαλείται τα εξωτερικά όρια της τουρκικής υφαλοκρηπίδας, όπως αυτά είχαν γνωστοποιηθεί μονομερώς από την Άγκυρα στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών στις 18 Μαρτίου 2020.

Το τουρκικό ΥΠΕΞ υποστηρίζει ότι οι αναγγελίες Ελλάδας και Κυπριακής Δημοκρατίας είναι αναρμόδιες και ισχυρίζεται ότι έχουν ακυρωθεί από την τουρκική πλευρά.

Πρόκειται για μονομερή τουρκικό ισχυρισμό. Η έκδοση αντι-NAVTEX δεν συνεπάγεται αυτομάτως νομική ακύρωση της ελληνικής αναγγελίας.

Ιδιαίτερη σημασία παρουσιάζει ένα ακόμη σημείο της τουρκικής ανακοίνωσης: η Άγκυρα δηλώνει ότι δεν έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία εξασφάλισης της συναίνεσής της για το τμήμα των δραστηριοτήτων που η ίδια θεωρεί ότι βρίσκεται εντός της υφαλοκρηπίδας της.

Με αυτόν τον τρόπο η Τουρκία επιχειρεί να συνδέσει την εκτέλεση των ερευνών με προηγούμενη δική της έγκριση.

Εδώ βρίσκεται και ο πυρήνας της αντιπαράθεσης: η ελληνική πλευρά δεν αποδέχεται την τουρκική αξίωση για άδεια στις συγκεκριμένες περιοχές, ενώ η Άγκυρα επιμένει ότι έχει δικαιώματα που πρέπει να ληφθούν υπόψη.

Τουρκικά UAV από τον Έβρο μέχρι την Κάσο

Παράλληλα με τη διπλωματική αντιπαράθεση, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η δραστηριότητα των τουρκικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών.

Σύμφωνα με δημοσίευμα της Νέας Κρήτης, τις νυχτερινές ώρες πριν από το πρωινό της 7ης Νοεμβρίου καταγράφηκε δραστηριότητα δέκα τουρκικών UAV σε μια εκτεταμένη γεωγραφική περιοχή, από τον Έβρο μέχρι την Κάσο.

Ακόμη πιο συγκεκριμένη είναι η πληροφορία για τουρκικό UAV με διακριτικό VATOZ17, το οποίο αναφέρθηκε ότι πραγματοποιούσε επαναλαμβανόμενες πτήσεις επιτήρησης νότια της Καρπάθου.

Σύμφωνα με το News247, το μη επανδρωμένο αεροσκάφος ενδέχεται να ανήκει στον τύπο AKINCI ή ANKA και φέρεται να απογειώθηκε από την περιοχή του Ντάλαμαν.

Η ακριβής ταυτοποίηση του τύπου δεν έχει επιβεβαιωθεί από ανεξάρτητη επίσημη πηγή.

Κατά τις ίδιες πληροφορίες, το UAV ενεργοποιούσε και απενεργοποιούσε κατά διαστήματα τον πομπό εντοπισμού του, με αποτέλεσμα να μην είναι συνεχώς ορατό στις δημόσιες πλατφόρμες παρακολούθησης πτήσεων.

Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για την αξιολόγηση των διαθέσιμων δεδομένων. Η απουσία ενός στρατιωτικού UAV από έναν δημόσιο χάρτη πτήσεων δεν σημαίνει απαραίτητα ότι έχει εγκαταλείψει την περιοχή.

Πάντως, οι πληροφορίες αυτές αφορούν πτήσεις που αναφέρθηκαν κατά τη διάρκεια της νύχτας και τις πρωινές ώρες. Δεν υπάρχει, μέχρι στιγμής, ανεξάρτητη επιβεβαίωση της συνεχούς παρουσίας του VATOZ17 πάνω από την περιοχή των ερευνών τη στιγμή σύνταξης του άρθρου.

Τι αποκαλύπτει ο τουρκικός Τύπος

Η τουρκική δημοσιογραφική κάλυψη επιβεβαιώνει ότι η υπόθεση αντιμετωπίζεται στην Άγκυρα ως ζήτημα θαλάσσιων δικαιοδοσιών και όχι απλώς ως τεχνική διαδικασία εγκατάστασης ενός ενεργειακού καλωδίου.

Το TRT Haber μετέδωσε την επίσημη αντίδραση του τουρκικού Υπουργείου Εξωτερικών, δίνοντας έμφαση στον ισχυρισμό ότι το γαλλικό πλοίο σχεδιάζει δραστηριότητες χωρίς τη συναίνεση της Τουρκίας.

Το τουρκικό Devlet.TC, σε δημοσίευμα της 7ης Νοεμβρίου, παρουσίασε την αντι-NAVTEX ως αντίδραση σε φερόμενη παραβίαση της τουρκικής υφαλοκρηπίδας.

Ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι δηλώσεις του απόστρατου Τούρκου υποναυάρχου Γιανκί Μπαγτζίογλου (Yankı Bağcıoğlu), τις οποίες μετέδωσαν τουρκικά μέσα στις 6 Νοεμβρίου.

Ο Μπαγτζίογλου υποστήριξε ότι η διαδρομή που περιγράφεται στην ελληνική NAVTEX εισέρχεται σε περιοχή την οποία η Τουρκία έχει δηλώσει ως υφαλοκρηπίδα της στον ΟΗΕ.

Επισήμανε επίσης ότι οι επόμενες ενέργειες των τουρκικών αρχών αποκτούν ιδιαίτερη σημασία και ότι θα παρακολουθεί την αντίδραση για την προστασία των τουρκικών συμφερόντων.

Οι τοποθετήσεις αυτές δεν αποτελούν από μόνες τους ανακοίνωση επιχειρησιακών ενεργειών, αποτυπώνουν όμως την πολιτική και στρατηγική σημασία που αποδίδεται στην υπόθεση από κύκλους της Τουρκίας.

Το προηγούμενο του 2024 και ο κίνδυνος νέας εμπλοκής

Η σημερινή αντιπαράθεση επαναφέρει στη μνήμη τα περιστατικά του 2024, όταν οι εργασίες για την ηλεκτρική διασύνδεση είχαν βρεθεί στο επίκεντρο σοβαρής ελληνοτουρκικής έντασης στην περιοχή της Κάσου.

Τότε, η παρουσία τουρκικών πολεμικών πλοίων είχε δημιουργήσει συνθήκες κρίσης και οι έρευνες δεν συνεχίστηκαν σύμφωνα με τον αρχικό σχεδιασμό.

Το προηγούμενο αυτό αξιοποιείται και από τουρκικά μέσα, τα οποία παρουσιάζουν την παλαιότερη αντίδραση της Άγκυρας ως ένδειξη της δυνατότητάς της να επηρεάζει την εξέλιξη του έργου.

Η διαφορά είναι ότι σήμερα στο επίκεντρο βρίσκεται ένα γαλλικής σημαίας ερευνητικό πλοίο, γεγονός που προσθέτει μια ακόμη διπλωματική διάσταση.

Η γαλλική παρουσία δεν σημαίνει αυτομάτως στρατιωτική εμπλοκή της Γαλλίας. Ωστόσο, ενδεχόμενη παρεμπόδιση ενός γαλλικού πλοίου θα μπορούσε να δημιουργήσει πρόσθετες πολιτικές και διπλωματικές προεκτάσεις.

Ο επιχειρησιακός παράγοντας και η στάση της Αθήνας

Οι αναφορές για δραστηριότητα UAV δείχνουν ότι η ευρύτερη θαλάσσια περιοχή παρακολουθείται στενά.

Μια αποστολή επιτήρησης επιφανείας μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την παρακολούθηση της ναυτιλιακής δραστηριότητας, τον εντοπισμό κινήσεων πλοίων και τη δημιουργία εικόνας τακτικής κατάστασης.

Δεν έχει όμως επιβεβαιωθεί ότι τα αναφερόμενα τουρκικά UAV είχαν ως αποκλειστική αποστολή την παρακολούθηση του Abeille Marengo.

Σύμφωνα με ελληνικά δημοσιεύματα, το Πολεμικό Ναυτικό βρίσκεται σε κατάσταση ετοιμότητας, έχοντας λάβει τα προβλεπόμενα μέτρα για την αντιμετώπιση πιθανών εξελίξεων.

Δεν έχουν δημοσιοποιηθεί επαρκώς διασταυρωμένα στοιχεία που να επιτρέπουν συγκεκριμένη περιγραφή της διάταξης ελληνικών ή τουρκικών πολεμικών μονάδων στην περιοχή των ερευνών.

Επομένως, οποιαδήποτε αναφορά σε συγκεκριμένη στρατιωτική ανάπτυξη, χωρίς επίσημη επιβεβαίωση, θα ήταν πρόωρη.

Η Κάσος ως δοκιμασία για το Great Sea Interconnector

Η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου αποτελεί έργο με ενεργειακή, οικονομική και γεωπολιτική σημασία.

Πέρα από τον στόχο διασύνδεσης των ηλεκτρικών συστημάτων, το έργο αναδεικνύει στην πράξη τη διαφωνία Ελλάδας και Τουρκίας για τις θαλάσσιες δικαιοδοσίες στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η Άγκυρα επιχειρεί να διατηρήσει ενεργή τη διεκδίκησή της, ακόμη και όταν πρόκειται για προπαρασκευαστικές εργασίες υποθαλάσσιας διασύνδεσης.

Η Αθήνα, από την πλευρά της, καλείται να διασφαλίσει τη συνέχεια των ερευνών χωρίς να επιτρέψει τη δημιουργία τετελεσμένων μέσω μονομερών τουρκικών αξιώσεων.

Η εξέλιξη θα κριθεί σε μεγάλο βαθμό από το εάν το Abeille Marengo θα εκτελέσει κανονικά το προγραμματισμένο έργο του και από την αντίδραση που θα συναντήσει όταν κινηθεί στις περιοχές που αμφισβητεί η Τουρκία.

Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι πλέον μόνο αν θα ξεκινήσουν οι έρευνες, αλλά εάν θα μπορέσουν να συνεχιστούν χωρίς παρεμπόδιση.

Οι επόμενες κινήσεις του γαλλικού πλοίου και η αντίδραση της Άγκυρας θα δείξουν εάν η νέα αντιπαράθεση θα παραμείνει στο επίπεδο των NAVTEX και των διπλωματικών ανακοινώσεων ή εάν η περιοχή της Κάσου θα βρεθεί ξανά στο επίκεντρο μιας σοβαρότερης ελληνοτουρκικής κρίσης.