Η Ελλάδα αγοράζει Ένοπλες Δυνάμεις του 2035 – Το ερώτημα είναι  λειτουργεί ?

Τα τελευταία χρόνια έχουμε μάθει να μετράμε την ισχύ των Ενόπλων Δυνάμεων με αριθμούς.

Πόσα Rafale έχουμε. Πόσα F-35 θα έρθουν. Πόσες νέες φρεγάτες θα μπουν στον Στόλο. Πόσα δισεκατομμύρια θα κοστίσει η «Ασπίδα του Αχιλλέα».

Όμως πίσω από όλους αυτούς τους αριθμούς υπάρχει ένα πολύ μεγαλύτερο θέμα, το οποίο ίσως τελικά αποδειχθεί σημαντικότερο ακόμη και από την αγορά των ίδιων των οπλικών συστημάτων.

Η Ελλάδα μέσα σε λίγα χρόνια επιχειρεί να περάσει από τις Ένοπλες Δυνάμεις της προηγούμενης γενιάς στις Ένοπλες Δυνάμεις του 2035.

Και αυτό δεν γίνεται μόνο αγοράζοντας καινούργια όπλα.

Δεν αγοράζουμε απλώς πυραύλους – αγοράζουμε ένα νέο «νευρικό σύστημα»

Η περίπτωση της «Ασπίδας του Αχιλλέα» είναι ίσως το καλύτερο παράδειγμα.

Η συμφωνία, συνολικού προϋπολογισμού άνω των 3 δισ. ευρώ, δεν αφορά απλώς την τοποθέτηση κάποιων νέων αντιαεροπορικών συστημάτων στον χάρτη. Η ισραηλινή πλευρά έχει επιβεβαιώσει ότι περιλαμβάνονται μεταφορά τεχνογνωσίας και κοινή χρήση λογισμικού και τεχνολογίας με τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις.

Και εδώ βρίσκεται ίσως η σημαντικότερη λεπτομέρεια.

Ο πόλεμος του αύριο δεν θα κρίνεται μόνο από το ποιος διαθέτει τον καλύτερο πύραυλο.

Θα κρίνεται από το ποιος θα εντοπίσει πρώτος τον στόχο, ποιος θα μεταφέρει γρηγορότερα την πληροφορία, ποιος θα αποφασίσει μέσα σε δευτερόλεπτα και ποιο οπλικό σύστημα θα πάρει την εντολή να εμπλέξει την απειλή.

Radar, αισθητήρες, UAV, αεροσκάφη, πλοία, επίγειες μονάδες και αντιαεροπορικά συστήματα πρέπει πλέον να λειτουργούν ως κομμάτια του ίδιου δικτύου.

Αυτό είναι μια τεράστια αλλαγή.

Και ποιος θα βρίσκεται πίσω από την οθόνη;

Εδώ όμως αρχίζουν τα δύσκολα.

Ένα σύγχρονο οπλικό σύστημα δεν τελειώνει την ημέρα που παραλαμβάνεται.

Εκείνη την ημέρα ουσιαστικά αρχίζει η ζωή του.

Χρειάζεται χειριστές. Τεχνικούς. Μηχανικούς. Προγραμματιστές. Ανθρώπους στις επικοινωνίες. Ειδικούς στα δίκτυα και στον ηλεκτρονικό πόλεμο. Χρειάζεται συνεχή εκπαίδευση, ανταλλακτικά, συντήρηση και ανθρώπους που θα παραμείνουν στις Ένοπλες Δυνάμεις αρκετά χρόνια ώστε η γνώση που αποκτούν να μη χάνεται.

Και εδώ βρίσκεται η μεγάλη πρόκληση για την Ελλάδα:

Μήπως εκσυγχρονίζουμε τα μέσα ταχύτερα απ’ όσο εκσυγχρονίζουμε τον μηχανισμό που θα τα λειτουργήσει;

Το ερώτημα δεν είναι θεωρητικό.

Όσο περισσότερο δικτυοκεντρικές γίνονται οι Ένοπλες Δυνάμεις, τόσο μεγαλύτερη αξία αποκτά ο εξειδικευμένος άνθρωπος.

Ένας πολύ καλός τεχνικός, ένας χειριστής συστήματος, ένας μηχανικός λογισμικού ή ένας ειδικός ηλεκτρονικού πολέμου δεν αντικαθίσταται μέσα σε μερικές εβδομάδες.

Χρειάζονται χρόνια για να δημιουργηθεί.

Το δεύτερο στοίχημα λέγεται ελληνική τεχνογνωσία

Υπάρχει όμως και κάτι ακόμη.

Για δεκαετίες η Ελλάδα αγόραζε πανάκριβα οπλικά συστήματα από το εξωτερικό και πολλές φορές παρέμενε εξαρτημένη από τον κατασκευαστή για την υποστήριξη, τα ανταλλακτικά και την εξέλιξή τους.

Τώρα εμφανίζεται μια διαφορετική ευκαιρία.

Η μεταφορά τεχνογνωσίας, η συμμετοχή ελληνικών εταιρειών και η ανάπτυξη ελληνικών συστημάτων μπορούν να αλλάξουν αυτή την πραγματικότητα.

Το ίδιο το κράτος μιλά πλέον ανοιχτά για την ανάγκη η Ελλάδα να επιστρέψει όχι απλώς ως αγοραστής αλλά ως παραγωγός και καινοτόμος στον χώρο της άμυνας.

Αλλά εδώ υπάρχει ένα καμπανάκι.

Ο επικεφαλής του Ελληνικού Κέντρου Αμυντικής Καινοτομίας έχει ήδη προειδοποιήσει ότι νομικές και γραφειοκρατικές διαδικασίες μπορούν να οδηγήσουν κρίσιμα προγράμματα σε μεγάλες καθυστερήσεις.

Και στον σύγχρονο πόλεμο, τεχνολογία που φτάνει πέντε χρόνια αργότερα μπορεί να είναι ήδη παλιά.

Το πραγματικό εξοπλιστικό πρόγραμμα λοιπόν είναι μεγαλύτερο

Rafale, F-35, νέες φρεγάτες, αναβαθμισμένα F-16, drones και νέα αεράμυνα δημιουργούν αναμφίβολα μια πολύ διαφορετική εικόνα για τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις.

Αλλά ίσως έχουμε συνηθίσει να κοιτάμε το πιο εντυπωσιακό κομμάτι της εικόνας.

Το πραγματικό στοίχημα δεν είναι μόνο να αγοράσουμε τα μέσα.

Είναι να μπορέσουμε να τα συνδέσουμε, να τα υποστηρίξουμε, να τα εξελίξουμε και κυρίως να κρατήσουμε τους ανθρώπους που θα γνωρίζουν να τα πολεμήσουν.

Γιατί μπορείς να αγοράσεις ένα μαχητικό αεροσκάφος, μπορείς να αγοράσεις μια φρεγάτα, μπορείς να αγοράσεις έναν πύραυλο…

Δεν μπορείς όμως να αγοράσεις από το ράφι δέκα χρόνια εμπειρίας ενός στελέχους.

Και ίσως αυτή να είναι η μεγαλύτερη πρόκληση της επόμενης ημέρας για τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις.

Η Ελλάδα φαίνεται ότι έχει αποφασίσει να αγοράσει την τεχνολογία του 2035.

Τώρα πρέπει να εξασφαλίσει ότι, όταν φτάσει το 2035, θα έχει και τους ανθρώπους, τη γνώση και τη βιομηχανία για να την αξιοποιήσει μόνη της.