21 Σεπτεμβρίου 1951 | Όταν η Ελλάδα μπήκε στην εποχή των JET – Η ιστορική άφιξη των πρώτων T-33 στην Ελευσίνα
T-33 Silver Star
Το γεγονός
Μια φράση που έγραψε ιστορία, λιτή, όπως την καταγράφει μέχρι σήμερα η επίσημη σελίδα της Πολεμικής Αεροπορίας:
Σαν σήμερα 21/9 προσγειώθηκαν στην Αεροπορική Βάση Ελευσίνας τα δύο (2) πρώτα εκπαιδευτικά JET T-33 προοριζόμενα για την εκπαίδευση των χειριστών.
Ήταν 21 Σεπτεμβρίου 1951. Για πρώτη φορά, ο βρυχηθμός αεριωθουμένου κινητήρα ακουγόταν πάνω από ελληνικό έδαφος με ελληνικά διακριτικά.
Τα δύο πρώτα αεροσκάφη
Τα δύο αεροσκάφη ήταν Lockheed T-33A Shooting Star, με αριθμούς σειράς 50-434/TR 434 και 50-435/TR 435. Προέρχονταν απευθείας από το Αμερικανικό πρόγραμμα Στρατιωτικής Βοήθειας.
Ποια Μοίρα τα πήρε;
Τα δύο πρώτα αεροσκάφη δεν πήγαν σε μια ουδέτερη «σχολή». Εντάχθηκαν στην 337 Μοίρα, που ήδη βρισκόταν στην Ελευσίνα από το 1946 με Spitfire.
Η 337 Μοίρα το 1952 έκανε την βαθμιαία αντικατάσταση των SPITFIRE με F-84G & T-33 Jet Aircraft και έγινε η πρώτη Μοίρα της Πολεμικής Αεροπορίας που εξοπλίστηκε με αεροσκάφη Jet.
Από εκείνη την Μοίρα δημιουργήθηκε και το πρώτο ακροβατικό σμήνος της ΠΑ.
Τον Οκτώβριο του 1952 η 337 έφυγε για την 110 ΠΜ στη Λάρισα για να πάρει τα μαχητικά F-84G, αλλά η Ελευσίνα παρέμεινε το κέντρο των T-33 για όλη την δεκαετία του ’50.
T-33 : η “δασκάλα” της Πολεμικής Αεροπορίας.
Γεννήθηκε ως μετεξέλιξη του πρώτου επιχειρησιακού αμερικανικού μαχητικού jet P-80 Shooting Star. Πέταξε για πρώτη φορά το 1948 και σχεδιάστηκε ως το μοναδικό αμιγώς διθέσιο εκπαιδευτικό jet των ΗΠΑ μέχρι το 1957. Συνολικά κατασκευάστηκαν 6.557 αεροσκάφη που πέταξαν σε 42 χώρες και εκπαίδευσαν πάνω από 250.000 ιπτάμενους παγκοσμίως.
Γιατί η 112 Πτέρυγα Μάχης; Το ιστορικό πλαίσιο
Η Ελλάδα του 1951 μόλις είχε βγει από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και τον Εμφύλιο. Η Πολεμική Αεροπορία πετούσε ακόμα με ελικοφόρα Spitfire και T-6 Harvard.
Η άφιξη των T-33 σηματοδότησε δύο ιστορικές τομές, όπως αναλύει ο Αντιπτέραρχος ε.α. Ιωάννης Αναστασάκης:
Α. Την έναρξη της εποχής των αεριωθουμένων στην ΠΑ το έτος 1951.
Β. Την μετάπτωση από την Βρετανική στην Αμερικανική επιρροή.
Δεν είναι τυχαίο ότι έξι μήνες μετά, τον Φεβρουάριο του 1952, η Ελλάδα αξιολογήθηκε και εντάχθηκε επίσημα στο ΝΑΤΟ.
Όπως σημειώνει στην επίσημη ιστορία της Πολεμικής Αεροπορίας, τη δεκαετία του ’50, με την είσοδο στο ΝΑΤΟ, τέθηκε σε εφαρμογή ένα εκτεταμένο σχέδιο αναβάθμισης και η Πολεμική Αεροπορία οργανώθηκε σε νέα βάση. Εκείνη την ημέρα του Σεπτεμβρίου, η Ελευσίνα επιλέχθηκε ως το κέντρο μετάβασης. Εκεί, όπως αναφέρεται, Η εκπαίδευση στα αεριωθούμενα γινόταν στην Ελευσίνα, όπως άλλωστε και για κάθε νέο τύπο που έμπαινε στο οπλοστάσιο της Αεροπορίας για όλη τη δεκαετία του 1950.
Η αρχή μιας θρυλικής πορείας 50 ετών
Τα δύο πρώτα T-33 ήταν μόνο η αρχή. Οι παραδόσεις συνεχίστηκαν μέχρι τη δεκαετία του 1970. Συνολικά, η Ελλάδα παρέλαβε 154 αεροσκάφη T-33 / RT-33 / CT-133.
Έμειναν σε υπηρεσία για μισό αιώνα, από το 1951 έως το 2000, κερδίζοντας επάξια τον τίτλο «η θρυλική δασκάλα».
Στην αρχή ήταν ασημί. Στις αρχές του ’70 βάφτηκαν με παραλλαγή τύπου «Βιετνάμ», ενώ πορτοκαλί χρώμα χρησιμοποιήθηκε για τα αεροσκάφη ρυμούλκησης στόχων. Στα μέσα της δεκαετίας του ’70 αντικαταστάθηκαν στον εκπαιδευτικό τους ρόλο από τα Τ-2 Buckeye στην 120 ΠΕΑ Καλαμάτας, αλλά συνέχισαν να προσφέρουν ανεκτίμητες υπηρεσίες.
Η ΠΑ τα χρησιμοποίησε σε σχεδόν κάθε ρόλο που μπορεί να φανταστεί κανείς:
- Εκπαιδευτικό για προκεχωρημένη και επιχειρησιακή εκπαίδευση
- Φωτοαναγνωριστικό στην 348 ΜΤΑ ως RT-33A
- Γενικής υποστήριξης, ταχυδρομείου υψηλής διαβάθμισης
- Εγγύς αεροπορικής υποστήριξης με πολυβόλα, ρουκέτες και βόμβες
- Ηλεκτρονικού πολέμου, αναμετάδοσης επικοινωνιών και ρυμούλκησης στόχων
Η απόσυρσή τους
Η Λάρισα, 110 ΠΜ, ήταν μαζί με την Ελευσίνα η άλλη μεγάλη βάση των T-33 και εκεί έμειναν μέχρι το τέλος.
Συγκεκριμένα:
Λάρισα – 110 Πτέρυγα Μάχης:
- Εκεί πήγε αμέσως η 337 ΜΔΒ το 1952 όταν έφυγε από την Ελευσίνα, παίρνοντας μαζί τα πρώτα T-33.
- Στη Λάρισα ιδρύθηκε το 1954 η 348 ΜΤΑ με RT-33A φωτοαναγνωριστικά – ήταν το πρώτο jet αναγνωριστικό της ΠΑ.
- Για όλη την δεκαετία του ’60 και ’70, η επιχειρησιακή εκπαίδευση των Ικάρων γινόταν με T-33 στην Λάρισα και Τανάγρα, όπως αναφέρει και η επίσημη ιστορία εκπαίδευσης της ΠΑ.
- Ακόμα και μετά το 1977, που αντικαταστάθηκαν στην Καλαμάτα από τα T-2E, στην Λάρισα συνέχισαν να πετούν για εκπαίδευση οργάνων (IFR) μέχρι την τελική απόσυρση.
Γι’ αυτό και η επίσημη ημερομηνία απόσυρσης είναι 19 Ιανουαρίου 2000 – γιατί τα τελευταία T-33 δεν ήταν μόνο της 222 ΜΕΕ στην Σούδα (τα πορτοκαλί ρυμουλκά) και της 368 ΣΕΕ στην Ανδραβίδα, αλλά και αυτά της Λάρισας που έκαναν την εκπαίδευση οργάνων.
Στην ουσία, τα T-33 έκλεισαν τον κύκλο τους εκεί που τον άνοιξαν:
1951 Ελευσίνα – 2000 Λάρισα/Σούδα/Ανδραβίδα.
49 χρόνια υπηρεσίας. Κανένα άλλο jet δεν έμεινε τόσο πολύ.
