Ας μαζέψει κάποιος το “καλόπαιδο” της ΕΕ | «Ο ρωσικός ουρανός δεν είναι ασφαλής» – Όταν ο πόλεμος αγγίζει πλέον και την πολιτική αεροπορία

Οι τελευταίες δηλώσεις του Βολοντίμιρ Ζελένσκι ξεπερνούν κατά πολύ τα συνηθισμένα πολεμικά μηνύματα μεταξύ Κιέβου και Μόσχας. Όταν ένας αρχηγός κράτους προειδοποιεί διεθνείς αεροπορικές εταιρείες και ασφαλιστικούς οργανισμούς ότι ο εναέριος χώρος μιας χώρας θα καταστεί ουσιαστικά επικίνδυνος λόγω των drones των δικών του Ενόπλων Δυνάμεων, τότε η συζήτηση δεν αφορά πλέον μόνο στρατιωτικούς στόχους. Αφορά και την ασφάλεια ανθρώπων που δεν έχουν καμία συμμετοχή στον πόλεμο.

Ο Ουκρανός πρόεδρος επέλεξε να στείλει ένα πρωτοφανώς σκληρό μήνυμα προς όσους εξακολουθούν να χρησιμοποιούν τον ρωσικό εναέριο χώρο.

Προειδοποίησε αεροπορικές εταιρείες, ασφαλιστικούς οργανισμούς και όσους χρησιμοποιούν μεγάλα ρωσικά αεροδρόμια ότι ο ουρανός πάνω από τη Ρωσία γίνεται πλέον εξαιρετικά επικίνδυνος.

Και εξήγησε ο ίδιος τον λόγο: τα ουκρανικά drones.

Ο Ζελένσκι υποστήριξε ότι όσο συνεχίζεται ο πόλεμος, ουκρανικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη θα βρίσκονται στον ρωσικό εναέριο χώρο σε κλίμακα που, όπως είπε, πρέπει πλέον να λαμβάνεται σοβαρά υπόψη. Έφτασε μάλιστα στο σημείο να προβλέψει ότι ο ρωσικός εναέριος χώρος θα καταστεί στην πράξη κλειστός.

Μια δήλωση που δεν μπορεί να προσπεραστεί

Εδώ ακριβώς βρίσκεται το πρόβλημα.

Ο Ζελένσκι διευκρίνισε ρητά ότι η Ουκρανία δεν έχει ως στόχο την πολιτική αεροπορία. Αυτό πρέπει να καταγραφεί χωρίς αστερίσκους.

Δεν αρκεί όμως για να εξαφανίσει το τεράστιο ζήτημα ασφαλείας που δημιουργεί η ίδια η προειδοποίησή του.

Διότι μέσα στα πολιτικά αεροσκάφη που εξακολουθούν να πετούν στον ρωσικό εναέριο χώρο δεν βρίσκονται στρατηγοί που συμμετέχουν σε επιχειρήσεις.

Βρίσκονται οικογένειες.

Παιδιά.

Εργαζόμενοι.

Άνθρωποι από την Κίνα, την Τουρκία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και δεκάδες άλλες χώρες που μπορεί να μην έχουν καμία απολύτως σχέση με τον πόλεμο.

Και πράγματι, ενώ οι ευρωπαϊκές και αμερικανικές εταιρείες αποφεύγουν τον ρωσικό εναέριο χώρο, εξακολουθούν να τον χρησιμοποιούν αεροπορικές εταιρείες από την Κίνα, την Τουρκία, τα ΗΑΕ και άλλες χώρες.

Δεν χρειάζεται ένα πολιτικό αεροσκάφος να αποτελεί «στόχο» για να υπάρξει τραγωδία

Αυτό είναι ίσως το σοβαρότερο σημείο που δεν πρέπει να χαθεί μέσα στον επικοινωνιακό πόλεμο Μόσχας και Κιέβου.

Σε έναν ουρανό όπου επιχειρούν drones, ενεργοποιούνται συστήματα αεράμυνας και πραγματοποιούνται αναχαιτίσεις, το πρόβλημα δεν είναι αποκλειστικά εάν κάποιος θέλει να καταρρίψει ένα πολιτικό αεροσκάφος.

Το πρόβλημα είναι και το λάθος.

Η λανθασμένη αναγνώριση, ο λάθος υπολογισμός.

Η απόφαση μερικών δευτερολέπτων μέσα σε ένα περιβάλλον πολεμικών επιχειρήσεων.

Εξειδικευμένη εταιρεία αξιολόγησης αεροπορικού κινδύνου εκτιμά μάλιστα ότι υπάρχει κίνδυνος λανθασμένου υπολογισμού ή αναγνώρισης στις περιοχές που επηρεάζονται από τη σύγκρουση.

Η Ευρώπη γνωρίζει πολύ καλά πόσο εφιαλτική μπορεί να γίνει μια τέτοια κατάσταση.

Το 2014, η πτήση MH17 της Malaysia Airlines καταρρίφθηκε πάνω από την ανατολική Ουκρανία, σκοτώνοντας 298 ανθρώπους. Η υπόθεση αποτελεί μία από τις πιο σκοτεινές υπενθυμίσεις του τι μπορεί να συμβεί όταν η πολιτική αεροπορία βρίσκεται πάνω από μια περιοχή ένοπλης σύγκρουσης.

Το ερώτημα προς τον Ζελένσκι είναι απλό

Η Ουκρανία έχει κάθε δικαίωμα να υπερασπίζεται τον πληθυσμό και την επικράτειά της απέναντι στη ρωσική εισβολή.

Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι οποιαδήποτε μέθοδος πίεσης μπορεί να αντιμετωπίζεται χωρίς κριτική.

Πού βρίσκεται το όριο όταν η στρατιωτική στρατηγική μιας εμπόλεμης χώρας δημιουργεί τέτοιο επίπεδο κινδύνου ώστε ο ίδιος ο πρόεδρός της να προειδοποιεί τη διεθνή πολιτική αεροπορία να απομακρυνθεί;

Και ακόμη περισσότερο:

Μπορεί ένας ηγέτης να δηλώνει ότι δεν απειλεί πολιτικά αεροσκάφη και στην αμέσως επόμενη ανάσα να προειδοποιεί ότι ο ουρανός στον οποίο αυτά πετούν θα γεμίσει με drones;

Νομικά και στρατιωτικά πρόκειται για διαφορετικά πράγματα.

Για τον επιβάτη όμως που βρίσκεται στα 35.000 πόδια, η διαφορά αυτή δεν κάνει τον κίνδυνο λιγότερο πραγματικό.

Ο πόλεμος δεν δίνει λευκή επιταγή σε κανέναν

Η Ρωσία φέρει την ευθύνη για την εισβολή στην Ουκρανία και οι επιθέσεις της έχουν προκαλέσει τεράστιες απώλειες και καταστροφές. Μόνο οι τελευταίες εντατικές ρωσικές επιθέσεις στο Κίεβο κόστισαν ανθρώπινες ζωές. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η διεθνής κοινότητα οφείλει να αντιμετωπίζει κάθε επιλογή του Κιέβου ως αυτομάτως υπεράνω κριτικής.

Ούτε η Μόσχα ούτε το Κίεβο μπορούν να θεωρούν την ασφάλεια της διεθνούς πολιτικής αεροπορίας παράπλευρη λεπτομέρεια μιας στρατιωτικής αναμέτρησης.

Ο Βλαντίμιρ Πούτιν χαρακτήρισε τις δηλώσεις Ζελένσκι «κρατική τρομοκρατία» και προειδοποίησε για αντίδραση. Πρόκειται για τον χαρακτηρισμό της ρωσικής πλευράς και όχι για αντικειμενική νομική διαπίστωση.

Όμως πίσω από τον νέο πόλεμο δηλώσεων υπάρχει ένα πολύ πραγματικό ζήτημα:

εκατοντάδες άνθρωποι μπορεί να βρίσκονται μέσα σε κάθε πολιτικό αεροσκάφος που διασχίζει αυτή την περιοχή.

Δεν είναι στρατιωτικοί στόχοι, δεν είναι αριθμοί σε έναν επιχειρησιακό χάρτη.

Και δεν μπορεί η ασφάλειά τους να μετατρέπεται σε εργαλείο πίεσης οποιασδήποτε πλευράς.

Η προειδοποίηση Ζελένσκι πρέπει επομένως να αντιμετωπιστεί με τη σοβαρότητα που της αναλογεί. Όχι επειδή αποδεικνύει ότι η Ουκρανία σκοπεύει να χτυπήσει πολιτικά αεροσκάφη — δεν είπε κάτι τέτοιο.

Αλλά επειδή ο ίδιος ο πρόεδρος της Ουκρανίας παραδέχεται πλέον δημόσια ότι η κλίμακα των στρατιωτικών επιχειρήσεων που σχεδιάζει στον ρωσικό ουρανό μπορεί να δημιουργήσει ένα περιβάλλον στο οποίο η ασφάλεια της πολιτικής αεροπορίας δεν μπορεί πλέον να θεωρείται δεδομένη.

Και όταν φτάνουμε σε αυτό το σημείο, η διεθνής κοινότητα δεν μπορεί απλώς να κοιτάζει αλλού.