22 Νοεμβρίου 1940 | Η φλεγόμενη πτήση του Δημήτριου Σιδέρη – Η αποστολή που αποκάλυψε την ιταλική υποχώρηση

 22 Νοεμβρίου 1940 | Η φλεγόμενη πτήση του Δημήτριου Σιδέρη – Η αποστολή που αποκάλυψε την ιταλική υποχώρηση

Henschel 126

ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΡΕΠΟΡΤΑΖ | ΕΛΛΗΝΟΪΤΑΛΙΚΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ 1940–1941

Μια αποστολή αναγνώρισης, μια ιταλική φάλαγγα μήκους οκτώ χιλιομέτρων και μια αερομαχία με τραγική κατάληξη. Στις 22 Νοεμβρίου 1940, ο Δημήτριος Σιδέρης βρέθηκε στο επίκεντρο μιας από τις σημαντικές αεροπορικές επιχειρήσεις της ελληνικής αντεπίθεσης. Η ιστορική έρευνα αποκαλύπτει ότι στο μοιραίο Henschel δεν βρισκόταν μόνος και ότι ο δεύτερος αεροπόρος επέζησε.

Η ημέρα που η Κορυτσά πέρασε στα ελληνικά χέρια

Στις 22 Νοεμβρίου 1940, ο Ελληνικός Στρατός σημείωνε μία από τις μεγαλύτερες επιτυχίες του Ελληνοϊταλικού Πολέμου. Η Κορυτσά είχε περάσει στον ελληνικό έλεγχο και οι ιταλικές δυνάμεις υποχωρούσαν προς το Πόγραδετς, προσπαθώντας να διατηρήσουν την επιχειρησιακή τους συνοχή.

Πάνω από το μέτωπο, η Ελληνική Βασιλική Αεροπορία έδινε τη δική της μάχη. Με περιορισμένα μέσα, τα πληρώματα των αναγνωριστικών αεροσκαφών επιχειρούσαν να εντοπίσουν τις κινήσεις του αντιπάλου και να μεταδώσουν πολύτιμες πληροφορίες στις ελληνικές δυνάμεις.

Τρία αεροσκάφη Henschel Hs 126 συμμετείχαν σε αποστολή αναγνώρισης στην περιοχή της Κορυτσάς. Κατά την πτήση τους εντόπισαν μια μεγάλη ιταλική στρατιωτική φάλαγγα, μήκους περίπου οκτώ χιλιομέτρων, η οποία υποχωρούσε προς το Πόγραδετς.

Η πληροφορία είχε ιδιαίτερη επιχειρησιακή σημασία.

Σύμφωνα με ιστορική μελέτη για την Ελληνική Αεροπορία κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, στην επιχείρηση που ακολούθησε συμμετείχε δύναμη 15 ελληνικών βομβαρδιστικών αεροσκαφών Potez 633, Bristol Blenheim και Fairey Battle, των 31ης, 32ης και 33ης Μοιρών Βομβαρδισμού αντίστοιχα.

Η ελληνική αεροπορική επίθεση προκάλεσε σοβαρή αποδιοργάνωση της υποχωρούσας ιταλικής φάλαγγας. Ήταν μία χαρακτηριστική περίπτωση αξιοποίησης των πληροφοριών της αεροπορικής αναγνώρισης για την άμεση προσβολή επίγειων στόχων.

Η επίθεση των ιταλικών καταδιωκτικών

Η αποστολή, όμως, δεν είχε τελειώσει.

Κατά την επιστροφή, ένα από τα ελληνικά Henschel βρέθηκε αντιμέτωπο με ιταλικά μαχητικά. Η ιστορική μελέτη καταγράφει την παρουσία 15 ιταλικών καταδιωκτικών.

Τα εχθρικά πυρά έπληξαν τη δεξαμενή καυσίμου του ελληνικού αεροσκάφους. Η φωτιά που ακολούθησε δημιούργησε μια εξαιρετικά επικίνδυνη κατάσταση για το διμελές πλήρωμα.

Στη θέση του χειριστή βρισκόταν ο Δημήτριος Σιδέρης. Στην πίσω θέση επέβαινε ο παρατηρητής Γεώργιος Τζαμουράνης.

Σύμφωνα με τη συγκεκριμένη ιστορική καταγραφή, οι δύο αεροπόροι εγκατέλειψαν το φλεγόμενο αεροσκάφος. Ο Σιδέρης υπέκυψε στα τραύματά του, ενώ ο Τζαμουράνης επέζησε, έχοντας υποστεί σοβαρά εγκαύματα.

Η περιοχή της Καπετίστας Ιωαννίνων καταγράφεται ως ο τόπος της απώλειας του Henschel.

Η μαρτυρία της ιστορίας, λοιπόν, δεν περιορίζεται στην κατάρριψη ενός αεροσκάφους. Περιλαμβάνει την απώλεια ενός νέου Έλληνα αεροπόρου και τη διάσωση του συναδέλφου του, έπειτα από μια πολεμική αποστολή πάνω από ένα από τα πλέον κρίσιμα μέτωπα του Νοεμβρίου 1940.

Ποιος ήταν ο Δημήτριος Σιδέρης

Ο Δημήτριος Σιδέρης του Παύλου γεννήθηκε το 1917 στον Πειραιά.

Τον Οκτώβριο του 1938 κατατάχθηκε στη Σχολή Εφέδρων Αξιωματικών Κερκύρας, από την οποία αποφοίτησε τον Αύγουστο του 1939 ως Έφεδρος Ανθυπασπιστής.

Τον Φεβρουάριο του 1940 απέκτησε πτυχίο χειριστή αεροσκαφών και μετατάχθηκε στην Αεροπορία με τον βαθμό του Αρχισμηνία.

Λίγους μήνες αργότερα, με την έναρξη του πολέμου, θα βρισκόταν στις πολεμικές επιχειρήσεις.

Στις 22 Νοεμβρίου 1940 έχασε τη ζωή του σε ηλικία μόλις 23 ετών.

Τα βιογραφικά στοιχεία προέρχονται από το Λεύκωμα του Πανελλήνιου Συλλόγου Οικογενειών Πεσόντων Αεροπόρων (ΠΑΣΟΙΠΑ), όπου καταγράφεται με τον βαθμό του Υποσμηναγού.

Η ιστορική έρευνα αποκαλύπτει τον αριθμό του αεροσκάφους

Τακτικός αριθμός (ΔΝΚ)

Σ-46

Τύπος αεροσκάφους

Hs 126K-6

Σε ιστορική παρουσίαση της 4ης Νοεμβρίου 2019, με τίτλο «Οι Τριάκοντα Ατίμητοι Φονευθέντες Αεροπόροι Μαχητές Ε.Β.Α.», εντοπίστηκε συγκεκριμένη αναφορά στο αεροσκάφος που χάθηκε στις 22 Νοεμβρίου 1940.

Το αεροσκάφος αναφέρεται με διακριτικό νηολογίου/κωδικό Σ-46, και ως μονάδα αναγράφεται η 1η Μοίρα Στρατιωτικής Συνεργασίας (3/2 Ανεξάρτητο Σμήνος).

Η ίδια παρουσίαση κατονομάζει τον δεύτερο αεροπόρο ως Γεώργιο Ι. Τζαμουράνη και αναφέρει ότι διασώθηκε με αλεξίπτωτο, έχοντας τραυματιστεί σοβαρότατα.

Σημαντική τεχνική διευκρίνιση: Το Σ-46 είναι ο ελληνικός τακτικός αριθμός, όχι κατ’ ανάγκη ο εργοστασιακός αριθμός κατασκευής (Werknummer/S/N). Δεν εντοπίστηκε τεκμηριωμένος εργοστασιακός αριθμός για το συγκεκριμένο αεροσκάφος.

Το γερμανικής κατασκευής αναγνωριστικό της Ελληνικής Αεροπορίας

Το Henschel Hs 126K-6 αποτελούσε ένα από τα πιο σύγχρονα αεροσκάφη στρατιωτικής συνεργασίας που διέθετε η Ελλάδα κατά την έναρξη του πολέμου.

Δεκαέξι αεροσκάφη είχαν παραδοθεί στην Ελλάδα τον Δεκέμβριο του 1939. Ανέλαβαν αποστολές παρατήρησης, φωτοαναγνώρισης, συνεργασίας με τις επίγειες δυνάμεις και προσβολής στόχων.

Το διθέσιο υψηλοπτέρυγο αεροσκάφος διέθετε κινητήρα Bramo 323 Fafnir, σταθερό σύστημα προσγείωσης και οπλισμό για αυτοπροστασία και επιθέσεις εδάφους.

Τεχνικό χαρακτηριστικό Hs 126K-6
Πλήρωμα 2 άτομα
Κινητήρας Bramo 323 Fafnir
Ισχύς Περίπου 900 hp
Μέγιστη ταχύτητα 356 χλμ./ώρα
Εμβέλεια 700 χλμ.
Εκπέτασμα πτερύγων 14,50 μέτρα
Μήκος 10,85 μέτρα
Μέγιστο βάρος 3.090 κιλά
Μέγιστο φορτίο βομβών 150 κιλά

 

Παρά τις αξιόλογες δυνατότητές του ως αναγνωριστικού, το Henschel δεν είχε σχεδιαστεί για να αντιμετωπίζει συγκροτημένες επιθέσεις εχθρικών μαχητικών. Η περιορισμένη ταχύτητα και ο αμυντικός του οπλισμός το καθιστούσαν ευάλωτο όταν επιχειρούσε χωρίς επαρκή κάλυψη.

Η αποστολή της 22ας Νοεμβρίου αποτύπωσε με τραγικό τρόπο αυτόν τον κίνδυνο.

Τι προκύπτει από τις ιστορικές πηγές και τι παραμένει άγνωστο

Η έρευνα εντόπισε δύο ιδιαίτερα σημαντικές ιστορικές καταγραφές.

Η πρώτη είναι η ελληνική μελέτη «Ελληνική Προπαρασκευή 1936–40 για τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο», στην οποία περιγράφονται η επίθεση εναντίον της ιταλικής φάλαγγας, η πυρκαγιά στο Henschel και η τύχη του διμελούς πληρώματος.

Η δεύτερη είναι το βιβλίο των Christopher Shores, Brian Cull και Nicola Malizia, Air War for Yugoslavia, Greece and Crete 1940–41. Οι συγγραφείς συνδέουν την κατάρριψη της 22ας Νοεμβρίου με δράση ιταλικών Fiat CR.42 του 160° Gruppo, επισημαίνοντας ότι ιταλική αναφορά κατάρριψης πιθανότατα αφορούσε το ελληνικό Henschel.

Η μνήμη του Δημήτριου Σιδέρη ανήκει στην ιστορία της Ελληνικής Πολεμικής Αεροπορίας.

Σχετικά Άρθρα

1 Σχόλιο

  • Καλό παράδεισο να έχουν.
    Θυσιάστηκαν για την πατρίδα
    Ήρωες..Αθάνατοι.

Αφήστε ένα Σχόλιο

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

20 − 1 =

Απόρρητο

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί cookies ώστε να μπορούμε να σας παρέχουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία χρήστη. Οι πληροφορίες cookie αποθηκεύονται στο πρόγραμμα περιήγησής σας και εκτελούν λειτουργίες όπως η αναγνώριση σας όταν επιστρέφετε στον ιστότοπό μας και η βοήθεια της ομάδας μας να κατανοήσει ποιες ενότητες του ιστότοπου θεωρείτε πιο ενδιαφέρουσες και χρήσιμες.