11 Αυγούστου 1975 – Ο 24χρονος Ανθυποσμηναγός που προτίμησε να χαθεί ο ίδιος για να σωθεί ένα ολόκληρο χωριό
Η τελευταία αποστολή ενός νέου αεροπόρου
Η 11η Αυγούστου 1975 μια συνηθισμένη ήμερα με την διαφορά ότι δεν υπήρχε πρόγραμμα έντονων πτητικών δραστηριοτήτων. Ήταν μία ακόμη εκπαιδευτική αποστολή της Πολεμικής Αεροπορίας.
Για τον Ανθυποσμηναγό Κωνσταντίνο Κραββαρτόγιαννο, όμως, έμελλε να γίνει η τελευταία.
Ο νεαρός χειριστής της 340 Μοίρας Διώξεως Βομβαρδισμού απογειώθηκε με ένα F-84F Thunderstreak για προγραμματισμένη αποστολή αναγνώρισης του αεροδρομίου Καστελλίου Ηρακλείου.
Η αποστολή ήταν μέρος της συνεχούς επιχειρησιακής εκπαίδευσης των πληρωμάτων της Πολεμικής Αεροπορίας, σε μια περίοδο όπου τα F-84F αποτελούσαν ακόμη το κύριο μέσο κρούσης της χώρας.
Κανείς δεν μπορούσε να φανταστεί ότι λίγα λεπτά αργότερα ο νεαρός Ιπτάμενος θα έγραφε μία από τις πιο συγκλονιστικές σελίδες αυτοθυσίας στην ιστορία της ελληνικής στρατιωτικής αεροπορίας.
Ο άνθρωπος πίσω από τη στολή
Ο Κωνσταντίνος Κραββαρτόγιαννος γεννήθηκε το 1950 στην Άμφισσα.
Εισήλθε στη Σχολή Ικάρων τον Νοέμβριο του 1970.
Αποφοίτησε τον Ιούλιο του 1974 ως Ανθυποσμηναγός, μέσα σε μία από τις δυσκολότερες περιόδους της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας, λίγες μόλις ημέρες πριν από την τουρκική εισβολή στην Κύπρο.
Όπως πολλοί νέοι χειριστές της εποχής, μεγάλωσε απότομα μέσα στις απαιτήσεις της επιχειρησιακής ετοιμότητας.
Ένα χρόνο αργότερα υπηρετούσε στην ιστορική 340 Μοίρα Διώξεως Βομβαρδισμού, η οποία επιχειρούσε με τα Republic F-84F Thunderstreak.
Τα τελευταία λεπτά της πτήσης
Το F-84F πλησίαζε το αεροδρόμιο Καστελλίου όταν παρουσιάστηκε σοβαρό πρόβλημα.
Οι περισσότερες ιστορικές αναφορές κάνουν λόγο για αιφνίδια μηχανική βλάβη κατά την τελική φάση της αποστολής.
Το αεροσκάφος άρχισε να χάνει ύψος.
Μπροστά του βρισκόταν ο τότε οικισμός Μουχτάρω, ο σημερινός Ευαγγελισμός.
Ήταν Αύγουστος.
Το χωριό ήταν γεμάτο κόσμο.
Παιδιά έπαιζαν στους δρόμους, κάτοικοι βρίσκονταν στις αυλές και στα χωράφια.
Ένα ανεξέλεγκτο F-84F θα μπορούσε να μετατρέψει ολόκληρο τον οικισμό σε τόπο ανείπωτης τραγωδίας.
Η απόφαση των λίγων δευτερολέπτων
Εκεί ακριβώς γράφτηκε η ιστορία.
Από μαρτυρίες κατοίκων αλλά και από τα στοιχεία που συγκεντρώθηκαν αργότερα προέκυψε ότι ο Ανθυποσμηναγός δεν εγκατέλειψε το αεροσκάφος.
Παρέμεινε στο cockpit.
Συνέχισε να το κατευθύνει.
Με τους τελευταίους χειρισμούς του κατάφερε να απομακρύνει το F-84F από τα σπίτια.
Το αεροσκάφος συνετρίβη περίπου τρία ναυτικά μίλια νοτιοδυτικά του αεροδρομίου Καστελλίου.
Ο ίδιος σκοτώθηκε ακαριαία.
Οι κάτοικοι σώθηκαν.
Σύμφωνα με μαρτυρίες που διατηρούνται μέχρι σήμερα, ο χειριστής βρέθηκε δεμένος στο εκτινασσόμενο κάθισμά του, με το χέρι ακόμη στο χειριστήριο, ένδειξη ότι μέχρι την τελευταία στιγμή προσπαθούσε να αλλάξει την πορεία του αεροσκάφους. Αν και αυτή η περιγραφή προέρχεται από μαρτυρίες και τοπικές αφηγήσεις και όχι από δημοσιευμένο επίσημο πόρισμα, επαναλαμβάνεται σταθερά σε πολλές ιστορικές αναφορές.
Μια θυσία που δεν ξεχάστηκε στην Κρήτη
Για τους κατοίκους του Ευαγγελισμού, ο Κωνσταντίνος Κραββαρτόγιαννος δεν ήταν απλώς ένας πιλότος.
Ήταν ο άνθρωπος που έσωσε το χωριό τους.
Χρόνια αργότερα ο Δήμος Μινώα Πεδιάδας, σε συνεργασία με την Πολεμική Αεροπορία, πραγματοποίησε ειδική τελετή μνήμης.
Αποκαλύφθηκε αναμνηστική πλάκα προς τιμήν του, παρουσία συγγενών του, εκπροσώπων της Πολεμικής Αεροπορίας και κατοίκων της περιοχής.
Η τοπική κοινωνία εξακολουθεί μέχρι σήμερα να αναφέρεται με σεβασμό στον νεαρό Ανθυποσμηναγό που προτίμησε να θυσιάσει τη δική του ζωή αντί να θέσει σε κίνδυνο εκατοντάδες αμάχους.
Το F-84F και μια δύσκολη εποχή
Το Republic F-84F Thunderstreak υπήρξε για δεκαετίες το βασικό μαχητικό κρούσης της Πολεμικής Αεροπορίας.
Παρότι ιδιαίτερα αξιόπιστο για την εποχή του, στα μέσα της δεκαετίας του 1970 αρκετά αεροσκάφη είχαν ήδη συμπληρώσει πολλά χρόνια έντονης επιχειρησιακής χρήσης.
Οι απαιτήσεις συντήρησης ήταν μεγάλες, ενώ οι χειριστές πετούσαν σε απαιτητικά εκπαιδευτικά προφίλ χαμηλού ύψους.
Δεν είναι τυχαίο ότι την ίδια περίοδο καταγράφονται αρκετές απώλειες F-84F σε εκπαιδευτικές αποστολές, γεγονός που αντικατοπτρίζει τις δυσκολίες μιας εποχής όπου η Πολεμική Αεροπορία επιχειρούσε με αεροσκάφη που είχαν ήδη διανύσει μεγάλο μέρος της επιχειρησιακής ζωής τους.
