Σαν σήμερα το 1966 | Τα πρώτα F‑5 προσγειώνονται στην 111 Πτέρυγα Μάχης [pics – vid]

Σαν σήμερα: Η άφιξη των πρώτων F-5 στην 111 Πτέρυγα Μάχης και η ενίσχυση της 343 Μοίρας Αναχαιτίσεως

Η δεκαετία του 1960 αποτέλεσε μια περίοδο σημαντικού εκσυγχρονισμού για την Ελληνική Πολεμική Αεροπορία (ΠΑ). Στο πλαίσιο της σταδιακής αντικατάστασης των μαχητικών πρώτης γενιάς που είχαν υπηρετήσει τη χώρα από την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου, η εισαγωγή νέων αεροσκαφών αποτέλεσε βασική προτεραιότητα για την ενίσχυση της Πολεμικής Αεροπορίας της χώρας. Ένα από τα σημαντικότερα βήματα στην ιστορία της  σημειώθηκε στις 10 Μαρτίου 1966, όταν τα πρώτα μαχητικά αεροσκάφη τύπου F-5 Freedom Fighter προσγειώθηκαν στην 111 Πτέρυγα Μάχης στη Νέα Αγχίαλο, προοριζόμενα για την 343 Μοίρα Αναχαιτίσεως Ημέρας.

Η άφιξη των αεροσκαφών αυτών σηματοδότησε μια νέα εποχή για τη συγκεκριμένη Μοίρα, αλλά και για τη συνολική επιχειρησιακή ικανότητα της Πολεμικής Αεροπορίας. Τα F-5, σχεδιασμένα από την αμερικανική εταιρεία Northrop, αποτελούσαν ελαφρά αλλά ιδιαίτερα ευέλικτα μαχητικά αεροσκάφη, τα οποία μπορούσαν να εκτελέσουν αποστολές αναχαίτισης, αεροπορικής υπεροχής και περιορισμένης κρούσης. Η φιλοσοφία σχεδίασης του τύπου βασιζόταν στην απλότητα, την αξιοπιστία και το χαμηλό κόστος συντήρησης, χαρακτηριστικά που τα κατέστησαν ιδιαίτερα δημοφιλή σε πολλές αεροπορίες ανά τον κόσμο.

Η Ελλάδα συγκαταλέχθηκε μεταξύ των πρώτων χωρών της Ευρώπης που ένταξαν το F-5 στο οπλοστάσιό τους. Τα πρώτα αεροσκάφη της οικογένειας F-5A και F-5B άρχισαν να παραλαμβάνονται στα μέσα της δεκαετίας του 1960 στο πλαίσιο στρατιωτικής βοήθειας των Ηνωμένων Πολιτειών προς χώρες του ΝΑΤΟ. Η αρχική επιχειρησιακή ένταξη πραγματοποιήθηκε στην 341 Μοίρα Αναχαιτίσεως Ημέρας, η οποία επίσης έδρευε στην 111 Πτέρυγα Μάχης. Σύντομα, όμως, κρίθηκε απαραίτητο να ενισχυθεί και η 343 Μοίρα, ώστε να αυξηθεί η διαθεσιμότητα μαχητικών για αποστολές αεράμυνας στο Αιγαίο.

Η 343 Μοίρα, γνωστή με το έμβλημα «Αστέρι», είχε ήδη σημαντική επιχειρησιακή εμπειρία από προηγούμενους τύπους μαχητικών αεροσκαφών. Ωστόσο, η μετάβαση στο F-5 σήμαινε ένα ποιοτικό άλμα στις δυνατότητές της. Το αεροσκάφος διέθετε δύο στροβιλοκινητήρες General Electric J85, που του προσέφεραν υψηλή επιτάχυνση και καλή αναλογία ώσης προς βάρος. Παράλληλα, ο μικρός όγκος και η σχεδιαστική απλότητα του αεροσκάφους το καθιστούσαν ιδιαίτερα ευέλικτο σε αερομαχίες μικρών αποστάσεων.

Ο βασικός οπλισμός του F-5A περιλάμβανε δύο πυροβόλα των 20 χιλιοστών, ενώ μπορούσε να φέρει και πυραύλους αέρος-αέρος τύπου Sidewinder. Επιπλέον, υπήρχε δυνατότητα μεταφοράς βομβών και ρουκετών για αποστολές κρούσης, καθιστώντας το ένα ευέλικτο αεροσκάφος πολλαπλού ρόλου για τα δεδομένα της εποχής.

Η ένταξη των νέων μαχητικών στην 343 Μοίρα συνοδεύτηκε από σημαντική περίοδο εκπαίδευσης των χειριστών και του τεχνικού προσωπικού. Πιλότοι της Πολεμικής Αεροπορίας είχαν ήδη μεταβεί στις Ηνωμένες Πολιτείες για εκπαίδευση στον νέο τύπο, ενώ αντίστοιχα προγράμματα εκπαίδευσης πραγματοποιήθηκαν και στην Ελλάδα, με στόχο την ταχεία επιχειρησιακή αξιοποίηση των αεροσκαφών.

Καθώς τα F-5 εντάσσονταν σταδιακά σε περισσότερες μονάδες, η Πολεμική Αεροπορία απέκτησε ένα αξιόπιστο εργαλείο για την επιτήρηση του ελληνικού εναέριου χώρου. Η ταχύτητα που πλησίαζε τα δύο Mach σε μεγάλο ύψος, σε συνδυασμό με την ευελιξία του αεροσκάφους, το καθιστούσαν ιδανικό για αποστολές αναχαίτισης. Για πολλά χρόνια τα ελληνικά F-5 αποτέλεσαν βασικό πυλώνα της αεράμυνας, εκτελώντας καθημερινές αποστολές επιφυλακής και αναχαίτισης.

Κατά τη διάρκεια της μακράς υπηρεσίας τους στην ΠΑ, τα F-5 εξόπλισαν αρκετές Μοίρες και χρησιμοποιήθηκαν σε διαφορετικούς επιχειρησιακούς ρόλους. Πέρα από την αναχαίτιση, αξιοποιήθηκαν και σε εκπαιδευτικές αποστολές, προσφέροντας πολύτιμη εμπειρία σε νέους χειριστές που έκαναν τα πρώτα τους βήματα στα 3ης γενιάς όπως τα F-16.

Ιδιαίτερη θέση στην ιστορία του τύπου κατέχει και η συμμετοχή του σε επιδείξεις και αεροπορικές εκδηλώσεις. Στα τέλη της δεκαετίας του 1960, τα F-5 χρησιμοποιήθηκαν από το ακροβατικό σμήνος της Πολεμικής Αεροπορίας «Νέα Ελληνική Φλόγα», το οποίο πραγματοποίησε εντυπωσιακές επιδείξεις εντός και εκτός Ελλάδας, συμβάλλοντας στην προβολή της ελληνικής αεροπορικής ισχύος.

Κατά την περίοδο των εντάσεων στο Αιγαίο και ιδιαίτερα κατά την κρίση του 1974, τα ελληνικά F-5 βρέθηκαν σε αυξημένη επιχειρησιακή ετοιμότητα. Παρότι δεν αποτέλεσαν το κύριο μέσο αεροπορικής ισχύος της εποχής, η παρουσία τους συνέβαλε ουσιαστικά στη διατήρηση της αποτρεπτικής ικανότητας της Πολεμικής Αεροπορίας.

Με την πάροδο των δεκαετιών, ο στόλος των ελληνικών F-5 ενισχύθηκε με επιπλέον αεροσκάφη που αποκτήθηκαν από άλλες χώρες, στο πλαίσιο προγραμμάτων μεταβίβασης πλεονάζοντος υλικού. Έτσι, ο τύπος παρέμεινε ενεργός για περισσότερο από τρεις δεκαετίες, υπηρετώντας πιστά την Πολεμική Αεροπορία.

Η σταδιακή αντικατάσταση των F-5 ξεκίνησε τη δεκαετία του 1990, καθώς νεότερα και πιο προηγμένα μαχητικά, όπως τα F-16 και Mirage 2000, ανέλαβαν τον κύριο ρόλο στην αεράμυνα της χώρας. Τελικά, τα τελευταία ελληνικά F-5 αποσύρθηκαν από την ενεργό υπηρεσία στις αρχές του 21ου αιώνα, κλείνοντας έναν σημαντικό κύκλο στην ιστορία της ΠΑ.

Σήμερα, αρκετά από τα αεροσκάφη αυτά διατηρούνται ως εκθέματα σε στρατιωτικές βάσεις, μουσεία και πλατείες πόλεων  υπενθυμίζοντας μια εποχή κατά την οποία το μικρό αλλά αξιόπιστο Freedom Fighter αποτέλεσε βασικό εργαλείο υπεράσπισης του ελληνικού ουρανού.

Η προσγείωση των πρώτων F-5 στην 111 Πτέρυγα Μάχης εκείνη την ημέρα του Μαρτίου του 1966 δεν ήταν απλώς μια ακόμη παραλαβή νέου αεροσκάφους. Ήταν η αρχή μιας μακράς επιχειρησιακής πορείας που συνέδεσε το αεροσκάφος με γενιές Ελλήνων χειριστών και τεχνικών, οι οποίοι το υπηρέτησαν με επαγγελματισμό και αφοσίωση. Για περισσότερα από τριάντα χρόνια, το F-5 αποτέλεσε ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα μαχητικά της Πολεμικής Αεροπορίας, γράφοντας το δικό του κεφάλαιο στην ιστορία της ελληνικής αεροπορικής ισχύος.