Σαν σήμερα το 1940 : Πέθανε από αιμορραγία και το προσγείωσε ο συγκυβερνήτης του

 Σαν σήμερα το 1940 : Πέθανε από αιμορραγία και το προσγείωσε ο συγκυβερνήτης του

15 Νοεμβρίου 1940 | Η αιματηρή αεροπορική μάχη της Κορυτσάς – Πέντε Έλληνες αεροπόροι νεκροί σε μία ημέρα

ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΡΕΠΟΡΤΑΖ | ΕΛΛΗΝΟΪΤΑΛΙΚΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ 1940–1941

Η 15η Νοεμβρίου 1940 καταγράφεται ως μία από τις ιδιαίτερα αιματηρές ημέρες για την Ελληνική Βασιλική Αεροπορία κατά τις επιχειρήσεις του Ελληνοϊταλικού Πολέμου. Πέντε Έλληνες αεροπόροι έχασαν τη ζωή τους σε αποστολές βομβαρδισμού και αναγνώρισης, ενώ ελληνικά βομβαρδιστικά Fairey Battle συγκρούστηκαν με ιταλικά καταδιωκτικά πάνω από την περιοχή της Κορυτσάς.

Η ιστορική έρευνα αποκαλύπτει μια σημαντική λεπτομέρεια: οι Γεώργιος Δαραβιγγίδης, Μιλτιάδης Κοντίδης και Φραγκούλης Αρνίδης δεν επέβαιναν όλοι στο ίδιο αεροσκάφος. Ανήκαν στην ίδια 33η Μοίρα Βομβαρδισμού, αλλά σε δύο διαφορετικά Fairey Battle που καταρρίφθηκαν κατά την ίδια επιχείρηση.

Συγκεκριμένα, ο Κοντίδης επέβαινε στο Fairey Battle Β-276, μαζί με τον χειριστή Γεώργιο Χηνάρη, ο οποίος επέζησε. Οι Δαραβιγγίδης και Αρνίδης αποτελούσαν το πλήρωμα του Fairey Battle Β-272, το οποίο επίσης καταρρίφθηκε.

Τα στοιχεία αυτά τεκμηριώνονται από ιστορική παρουσίαση του 2019 για τους πεσόντες αεροπόρους του 1940–1941, στην οποία περιλαμβάνεται και η μαρτυρία του επιζώντος Χηνάρη.

Η ελληνική αντεπίθεση και η αποστολή της 33ης Μοίρας

Στα μέσα Νοεμβρίου 1940, οι επιχειρήσεις στο ελληνοαλβανικό μέτωπο είχαν εισέλθει σε καθοριστική φάση. Η αρχική ιταλική επίθεση είχε ανακοπεί και, από τις 14 Νοεμβρίου, ο Ελληνικός Στρατός είχε περάσει στην αντεπίθεση.

Η Αεροπορία είχε αναλάβει να υποστηρίξει τις χερσαίες δυνάμεις, προσβάλλοντας εχθρικές συγκεντρώσεις, αεροδρόμια, οδικές αρτηρίες και θέσεις πυροβολικού.

Στις 14 Νοεμβρίου ελληνικά βομβαρδιστικά είχαν επιτεθεί στα αεροδρόμια της Κορυτσάς, προκαλώντας σημαντικές απώλειες στα ιταλικά αεροσκάφη που βρίσκονταν στο έδαφος. Την επομένη, η επιθετική δράση συνεχίστηκε.

Η 33η Μοίρα Βομβαρδισμού, με αεροσκάφη βρετανικής κατασκευής Fairey Battle, ανέλαβε νέα επιχείρηση στην περιοχή των ορεινών όγκων Ιβάν και Μοράβα, κοντά στην Κορυτσά.

Σύμφωνα με το ιστορικό υλικό της επιχείρησης, επτά Fairey Battle οργανώθηκαν σε δύο υποσχηματισμούς, με αποστολή την επιθετική αναγνώριση και την προσβολή εχθρικών στόχων, μεταξύ των οποίων θέσεις πυροβολικού και στόχοι ευκαιρίας.

Η επιχείρηση θα εξελισσόταν σε σκληρή αεροπορική αναμέτρηση με ιταλικά καταδιωκτικά.

Το Fairey Battle Β-276: Η κατάρριψη και η συγκλονιστική μαρτυρία του επιζώντος

Στον πρώτο υποσχηματισμό συμμετείχε το Fairey Battle με αριθμό Β-276, με κυβερνήτη τον Γεώργιο Χηνάρη και πολυβολητή-βομβαρδιστή τον Μιλτιάδη Κοντίδη, ηλικίας μόλις 24 ετών.

Καθώς ο ελληνικός σχηματισμός αναζητούσε στόχους στην περιοχή της Κορυτσάς, ιταλικά καταδιωκτικά επιτέθηκαν στα βομβαρδιστικά.

Ο Χηνάρης αντιλήφθηκε την παρουσία των εχθρικών αεροσκαφών όταν άκουσε τον πολυβολητή του να ανοίγει πυρ. Λίγες στιγμές αργότερα το πολυβόλο σίγησε.

Ακολούθησε ισχυρή έκρηξη. Το Fairey Battle τυλίχθηκε στις φλόγες και άρχισε να χάνει ύψος.

Ο χειριστής κατάφερε να εγκαταλείψει το φλεγόμενο αεροσκάφος με αλεξίπτωτο. Όμως η στολή του είχε ήδη πάρει φωτιά, ενώ οι φλόγες είχαν επεκταθεί ακόμη και στον σάκο του αλεξιπτώτου.

Στη μαρτυρία που διασώθηκε στο ιστορικό της 33ης Μοίρας, ο Χηνάρης περιγράφει τον φόβο ότι τα σχοινιά του αλεξιπτώτου θα καίγονταν ολοκληρωτικά, οδηγώντας τον σε βέβαιο θάνατο.

Τελικά κατέπεσε σε ρυάκι, όπου το νερό συνέβαλε στην κατάσβεση της φωτιάς. Σοβαρά τραυματισμένος, συνελήφθη από τις ιταλικές δυνάμεις.

Μεταφέρθηκε για νοσηλεία και ακολούθησε μακρά περίοδος αιχμαλωσίας, η οποία ολοκληρώθηκε το 1945.

Ο Μιλτιάδης Κοντίδης δεν επέζησε της κατάρριψης. Η αποστολή πάνω από την Κορυτσά ήταν η τελευταία του.

Η συγκεκριμένη αφήγηση αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα τεκμήρια της αεροπορικής αναμέτρησης της 15ης Νοεμβρίου 1940, καθώς προέρχεται από άνθρωπο που συμμετείχε στην επιχείρηση και επέζησε της καταστροφής του αεροσκάφους του.

Το Fairey Battle Β-272: Δύο ακόμη αεροπόροι χάνονται στο όρος Ιβάν

Την ίδια ημέρα, ο δεύτερος υποσχηματισμός της 33ης Μοίρας υπέστη επίσης σοβαρές απώλειες.

Το Fairey Battle με αριθμό Β-272, το οποίο αποτελούσε μέρος του σχηματισμού που επιχειρούσε στην περιοχή, καταρρίφθηκε από ιταλικά καταδιωκτικά.

Στο αεροσκάφος επέβαιναν ο Επισμηνίας Φραγκούλης Αρνίδης, ως χειριστής, και ο Γεώργιος Δαραβιγγίδης, ως πολυβολητής-βομβαρδιστής.

Οι δύο αεροπόροι εξαφανίστηκαν κατά την αποστολή. Αργότερα εντοπίστηκαν νεκροί στον ορεινό όγκο Ιβάν, στην περιοχή της Κορυτσάς.

Ο Φραγκούλης Αρνίδης είχε γεννηθεί στην Αθήνα το 1916. Είχε εισέλθει στη Σχολή Αεροπορίας το 1936 και αποφοίτησε το 1938, ακολουθώντας σταδιοδρομία ως χειριστής.

Ο Γεώργιος Δαραβιγγίδης είχε γεννηθεί στην Κασσάνδρα Χαλκιδικής το 1917. Είχε εκπαιδευτεί αρχικά ως έφεδρος αξιωματικός και στη συνέχεια μετατάχθηκε στην Αεροπορία, αναλαμβάνοντας καθήκοντα πολυβολητή-βομβαρδιστή.

Ήταν μόλις 24 και 23 ετών αντίστοιχα.

Η απώλεια του Β-272, μαζί με εκείνη του Β-276, ανέδειξε τις μεγάλες δυσκολίες που αντιμετώπιζαν τα ελληνικά βομβαρδιστικά κατά τις επιχειρήσεις ημέρας, απέναντι σε εχθρικά μαχητικά με υψηλότερες επιδόσεις.

Ιδιαίτερο ιστορικό ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι μεταγενέστερη έρευνα κατέγραψε ευρήματα από το αεροσκάφος Β-272, προσφέροντας πρόσθετα στοιχεία για την κατάρριψή του.

Αριστοφάνης Παππάς: Πέθανε στον αέρα, ενώ το αεροσκάφος επέστρεφε

Μία ακόμη τραγική ιστορία εξελίχθηκε κατά τη διάρκεια της ίδιας επιχείρησης.

Ο Ανθυποσμηναγός Αριστοφάνης Παππάς, γεννημένος το 1918 στον Αλμυρό Μαγνησίας, υπηρετούσε στην 33η Μοίρα Βομβαρδισμού ως πολυβολητής-βομβαρδιστής.

Συμμετείχε σε αποστολή βομβαρδισμού της περιοχής Κορυτσάς με Fairey Battle, το οποίο χειριζόταν ο Δημήτριος Πιτσίκας.

Κατά την εξέλιξη της επιχείρησης, το αεροσκάφος δέχθηκε εχθρικά πυρά και ο Παππάς τραυματίστηκε σοβαρά.

Παρά την κατάσταση, ο Πιτσίκας κατάφερε να διατηρήσει το αεροσκάφος στον αέρα και να ακολουθήσει πορεία επιστροφής.

Ωστόσο, ο τραυματισμένος πολυβολητής υπέκυψε σε αιμορραγία πριν ολοκληρωθεί η πτήση.

Το Fairey Battle επέστρεψε στη βάση του, αλλά ο Αριστοφάνης Παππάς δεν βρισκόταν πλέον στη ζωή.

Η περίπτωση αυτή παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς το αεροσκάφος δεν καταρρίφθηκε. Η ανθρώπινη απώλεια προήλθε από τα τραύματα που προκάλεσαν τα εχθρικά πυρά κατά τη διάρκεια της αποστολής.

Το Potez 633 της 31ης Μοίρας: Θανάσιμο πλήγμα από φίλια πυρά

Την ίδια ημέρα, μια διαφορετική τραγωδία σημειώθηκε σε αποστολή της 31ης Μοίρας Βομβαρδισμού.

Ο Ανθυποσμηναγός Σπυρίδων Κοβατζής συμμετείχε ως παρατηρητής-βομβαρδιστής σε διατεταγμένη αποστολή αναγνώρισης και βομβαρδισμού στόχων στην Αλβανία.

Το αεροσκάφος ήταν ένα δικινητήριο γαλλικής κατασκευής Potez 633, με αριθμό Β-233.

Κατά τη διάρκεια της αποστολής, στην περιοχή μεταξύ Ερσέκας και Λεσκοβικίου, το ελληνικό βομβαρδιστικό επλήγη από φίλια αντιαεροπορικά πυρά.

Το αεροσκάφος τυλίχθηκε στις φλόγες και κατέπεσε νότια του χωριού Μεσοχωρίου.

Ο Σπυρίδων Κοβατζής έχασε τη ζωή του. Ο χειριστής Αναστάσιος Βλαντούσης κατάφερε να διασωθεί.

Το περιστατικό αποτελεί μια από τις τραγικότερες πλευρές των αεροπορικών επιχειρήσεων του 1940, καθώς η απώλεια δεν προήλθε από εχθρική ενέργεια αλλά από πυρά της φίλιας αντιαεροπορικής άμυνας.

Αποτυπώνει τις δυσκολίες αναγνώρισης φίλιων αεροσκαφών σε πραγματικές συνθήκες πολέμου, ιδιαίτερα όταν οι επικοινωνίες και οι διαδικασίες συντονισμού ήταν περιορισμένες σε σχέση με τα σημερινά δεδομένα.

Τα Fairey Battle και τα επιχειρησιακά τους μειονεκτήματα

Το Fairey Battle ήταν μονοκινητήριο ελαφρύ βομβαρδιστικό βρετανικής σχεδίασης, το οποίο είχε εισέλθει σε υπηρεσία πριν από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Παρά το γεγονός ότι αποτέλεσε σημαντικό βήμα στον εκσυγχρονισμό της βρετανικής αεροπορίας κατά τη δεκαετία του 1930, οι εξελίξεις στην αεροπορική τεχνολογία το είχαν ήδη καταστήσει ευάλωτο απέναντι στα σύγχρονα καταδιωκτικά.

Ο περιορισμένος αμυντικός οπλισμός, οι επιδόσεις του και η ανάγκη εκτέλεσης αποστολών σε περιοχές όπου επιχειρούσε η αντίπαλη αεροπορία αύξαναν σημαντικά τον κίνδυνο.

Η ελληνική 33η Μοίρα χρησιμοποιούσε τα Fairey Battle για αποστολές βομβαρδισμού και προσβολής χερσαίων στόχων, παρά τους επιχειρησιακούς περιορισμούς του τύπου.

Οι καταρρίψεις της 15ης Νοεμβρίου 1940 αποτελούν χαρακτηριστικό παράδειγμα των κινδύνων που αντιμετώπιζαν τα πληρώματα αυτών των αεροσκαφών.

Πέντε αεροπόροι, μία ημερομηνία, τέσσερις διαφορετικές ιστορίες

Στις 15 Νοεμβρίου 1940, η Ελληνική Βασιλική Αεροπορία έχασε πέντε στελέχη της σε επιχειρησιακές αποστολές.

Μιλτιάδης Κοντίδης

Fairey Battle Β-276, 33η Μοίρα. Κατάρριψη από ιταλικά μαχητικά. Ο κυβερνήτης Γεώργιος Χηνάρης διασώθηκε.

Γεώργιος Δαραβιγγίδης και Φραγκούλης Αρνίδης

Fairey Battle Β-272, 33η Μοίρα. Κατάρριψη και απώλεια αμφοτέρων στην περιοχή του όρους Ιβάν.

Αριστοφάνης Παππάς

Fairey Battle, 33η Μοίρα. Θανάσιμος τραυματισμός κατά την αποστολή. Το αεροσκάφος επέστρεψε με τον Δημήτριο Πιτσίκα.

Σπυρίδων Κοβατζής

Potez 633 Β-233, 31η Μοίρα. Κατάρριψη από φίλια αντιαεροπορικά πυρά, νότια του Μεσοχωρίου.

Η ιστορική παρακαταθήκη

Η 15η Νοεμβρίου 1940 δεν ήταν απλώς μία ημέρα αεροπορικών απωλειών. Ήταν μία ημέρα κατά την οποία οι ελληνικές Μοίρες Βομβαρδισμού συνέχισαν να επιχειρούν με υψηλό κίνδυνο, στηρίζοντας την αντεπίθεση του Ελληνικού Στρατού.

Πίσω από τους αριθμούς των καταρριφθέντων αεροσκαφών βρίσκονται πέντε διαφορετικές ανθρώπινες ιστορίες: πληρώματα που δεν επέστρεψαν, ένας χειριστής που γλίτωσε από φλεγόμενο βομβαρδιστικό, ένας πολυβολητής που άφησε την τελευταία του πνοή στην πτήση επιστροφής και ένας αεροπόρος που χάθηκε από φίλια πυρά.

Ογδόντα έξι χρόνια αργότερα, η αναφορά των ονομάτων τους αποτελεί υποχρέωση ιστορικής μνήμης απέναντι στους ανθρώπους που υπηρέτησαν την Ελληνική Αεροπορία σε μια από τις δυσκολότερες περιόδους της ιστορίας της.

Σχετικά Άρθρα

Αφήστε ένα Σχόλιο

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

seven + four =

Απόρρητο

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί cookies ώστε να μπορούμε να σας παρέχουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία χρήστη. Οι πληροφορίες cookie αποθηκεύονται στο πρόγραμμα περιήγησής σας και εκτελούν λειτουργίες όπως η αναγνώριση σας όταν επιστρέφετε στον ιστότοπό μας και η βοήθεια της ομάδας μας να κατανοήσει ποιες ενότητες του ιστότοπου θεωρείτε πιο ενδιαφέρουσες και χρήσιμες.