8 Ιουλίου 1983 | Η τελευταία πτήση του Ανθυποσμηναγού (Ι) Σταύρου Χαρίτου
Ο Σταύρος Χαρίτος του Θωμά γεννήθηκε το 1961 στον Έμπεσο Βάλτου Αιτωλοακαρνανίας. Από νεαρή ηλικία είχε ως στόχο να ακολουθήσει το επάγγελμα του στρατιωτικού ιπταμένου και τον Αύγουστο του 1979 εισήλθε στη Σχολή Ικάρων, ως μέλος της 55ης Σειράς.
Αποφοίτησε τον Μάιο του 1983 με τον βαθμό του Ανθυποσμηναγού (Ι) και τοποθετήθηκε στο Σμήνος Μετεκπαιδεύσεως της 115 Πτέρυγας Μάχης στη Σούδα, όπου εκπαιδευόταν στα αεροσκάφη A-7H Corsair II.
Όταν ένας νέος χειριστής της Πολεμικής Αεροπορίας δεν επέστρεψε ποτέ στη βάση
Το καλοκαίρι του 1983 η Πολεμική Αεροπορία βρισκόταν σε μια περίοδο σημαντικών αλλαγών. Τα ολοκαίνουργια A-7H Corsair II, που είχαν αρχίσει να εντάσσονται στις ελληνικές Μοίρες από τα μέσα της δεκαετίας του 1970, αποτελούσαν πλέον τη ραχοκοκαλιά της δύναμης κρούσης. Το αμερικανικής σχεδίασης αεροσκάφος είχε αποκτήσει γρήγορα τη φήμη ενός ιδιαίτερα αξιόπιστου και εξαιρετικά αποτελεσματικού βομβαρδιστικού ημέρας, ικανού να μεταφέρει μεγάλο φορτίο οπλισμού και να επιχειρεί σε μεγάλες αποστάσεις.
Η 115 Πτέρυγα Μάχης, με έδρα τη Σούδα, είχε αναλάβει κρίσιμο ρόλο στην επιχειρησιακή αξιοποίηση του νέου τύπου. Στη μονάδα λειτουργούσε και το Σμήνος Μετεκπαιδεύσεως, όπου οι νέοι χειριστές εκπαιδεύονταν στις ιδιαιτερότητες του A-7H πριν μεταβούν στις επιχειρησιακές Μοίρες.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον υπηρετούσε ο Ανθυποσμηναγός (Ι) Σταύρος Χαρίτος. Νέος σε ηλικία, με όνειρα και φιλοδοξίες, ανήκε στη γενιά των ιπταμένων που θα αναλάμβαναν την επιχειρησιακή αξιοποίηση του πιο σύγχρονου τότε αεροσκάφους κρούσης της Ελλάδας. Όσοι τον γνώριζαν μιλούσαν για έναν ιδιαίτερα επιμελή και σοβαρό αξιωματικό, αφοσιωμένο στην αποστολή του.
Το πρωί της 8ης Ιουλίου 1983 ξεκίνησε όπως εκατοντάδες ακόμη ημέρες εκπαίδευσης στην 115 Πτέρυγα Μάχης. Οι καιρικές συνθήκες δεν προμήνυαν ότι μέσα σε λίγη ώρα η Πολεμική Αεροπορία θα θρηνούσε ακόμη έναν νέο χειριστή.
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, ο Ανθυποσμηναγός Χαρίτος απογειώθηκε με αεροσκάφος A-7H Corsair II του Σμήνους Μετεκπαιδεύσεως για προγραμματισμένη εκπαιδευτική αποστολή. Το προφίλ της πτήσης δεν έχει δημοσιοποιηθεί επίσημα, ούτε έχουν δοθεί στη δημοσιότητα λεπτομέρειες του σχεδίου πτήσης ή του φακέλου διερεύνησης.
Λίγη ώρα αργότερα, για λόγους που δεν έχουν γίνει ποτέ γνωστοί επισήμως, το αεροσκάφος κατέπεσε στην περιοχή Σκονίζο, κοντά στην Κυδωνία Χανίων. Η πρόσκρουση ήταν σφοδρή και ο νεαρός χειριστής έχασε ακαριαία τη ζωή του.
Η είδηση μεταδόθηκε άμεσα στη βάση της Σούδας, βυθίζοντας στο πένθος συναδέλφους και προσωπικό της Πτέρυγας. Για την Πολεμική Αεροπορία, κάθε απώλεια ιπταμένου αποτελεί πλήγμα που ξεπερνά τα στατιστικά στοιχεία. Πίσω από κάθε δυστύχημα υπάρχει ένας άνθρωπος, μια οικογένεια, μια πορεία που διακόπηκε βίαια κατά την εκτέλεση του καθήκοντος.
Παρά το γεγονός ότι έχουν περάσει περισσότερες από τέσσερις δεκαετίες, οι δημόσια διαθέσιμες πληροφορίες για το συγκεκριμένο δυστύχημα παραμένουν περιορισμένες. Η Πολεμική Αεροπορία δεν έχει δημοσιοποιήσει το πλήρες πόρισμα της διερεύνησης, ούτε έχουν γίνει γνωστά επίσημα τα τεχνικά ευρήματα που οδήγησαν στην απώλεια του αεροσκάφους. Για τον λόγο αυτό, κάθε σύγχρονη ιστορική αναφορά οφείλει να διαχωρίζει τα επιβεβαιωμένα στοιχεία από τις ανεπιβεβαίωτες αναφορές που κατά καιρούς έχουν κυκλοφορήσει σε βιβλία, ιστοσελίδες και αεροπορικά φόρουμ.
Το μόνο αδιαμφισβήτητο γεγονός είναι ότι στις 8 Ιουλίου 1983 ο Ανθυποσμηναγός (Ι) Σταύρος Χαρίτος έπεσε εν ώρα υπηρεσίας, εκτελώντας το καθήκον του. Το όνομά του προστέθηκε στον μακρύ κατάλογο των χειριστών της Πολεμικής Αεροπορίας που θυσιάστηκαν όχι σε περίοδο πολέμου, αλλά κατά τη δύσκολη και απαιτητική καθημερινότητα της εκπαίδευσης, εκεί όπου χτίζεται η επιχειρησιακή ετοιμότητα μιας αεροπορικής δύναμης.
Η μοιραία ημέρα
Το πρωί της Παρασκευής 8 Ιουλίου 1983, το πρόγραμμα εκπαίδευσης εξελισσόταν κανονικά. Ο Ανθυποσμηναγός (Ι) Σταύρος Χαρίτος προετοιμάστηκε για την προγραμματισμένη αποστολή του σύμφωνα με τις προβλεπόμενες διαδικασίες.
Όπως συμβαίνει πριν από κάθε εκπαιδευτική έξοδο, προηγήθηκε η ενημέρωση (briefing), κατά την οποία αναλύθηκαν οι καιρικές συνθήκες, η διαδρομή, οι διαδικασίες ασφαλείας και οι αντικειμενικοί σκοποί της αποστολής. Στη συνέχεια ο χειριστής κατευθύνθηκε προς το αεροσκάφος του, όπου το τεχνικό προσωπικό είχε ήδη ολοκληρώσει τους απαραίτητους ελέγχους.
Η εκκίνηση του κινητήρα πραγματοποιήθηκε χωρίς αναφερόμενα προβλήματα. Μετά τον τελικό έλεγχο των οργάνων και την άδεια από τον πύργο ελέγχου, το A-7H απογειώθηκε από τη Σούδα.
Οι πληροφορίες που έχουν διασωθεί από δημόσιες πηγές σταματούν ουσιαστικά σε αυτό το σημείο.
Δεν έχει δημοσιοποιηθεί η τελευταία επικοινωνία του χειριστή με τον πύργο ελέγχου. Δεν είναι γνωστό εάν προηγήθηκε δήλωση βλάβης, εγκατάλειψη της αποστολής ή προσπάθεια επιστροφής στη βάση. Αντίστοιχα, δεν έχουν δοθεί στη δημοσιότητα στοιχεία από το πόρισμα διερεύνησης που να επιτρέπουν ασφαλή συμπεράσματα.
Το ερώτημα για το αεροσκάφος
Ένα από τα στοιχεία που εξακολουθούν να προκαλούν ενδιαφέρον στους ερευνητές είναι η ταυτότητα του συγκεκριμένου A-7H.
Σε ορισμένες ιδιωτικές καταγραφές και αεροπορικές ιστοσελίδες γίνεται αναφορά ότι πιθανόν επρόκειτο για το αεροσκάφος με αριθμό 159915. Ωστόσο, μέχρι σήμερα δεν έχει εντοπιστεί επίσημο έγγραφο της Πολεμικής Αεροπορίας που να επιβεβαιώνει οριστικά αυτή την πληροφορία.
Για τον λόγο αυτό, κάθε ιστορική αναφορά οφείλει να αντιμετωπίζει το συγκεκριμένο στοιχείο ως πιθανή ταυτοποίηση και όχι ως αποδεδειγμένο γεγονός. Η πρόσβαση στο επίσημο αρχείο ατυχημάτων της Πολεμικής Αεροπορίας ή στα βιβλία συμβάντων της 115 Πτέρυγας Μάχης θα μπορούσε να δώσει την οριστική απάντηση.
